BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

Archive for the ‘Blog/Báo’ Category

« Những bài viết trước

573. THƯ CỦA BBC VÀ TRẦN TÌNH CỦA ĐỖ NGỌC BÍCH

Đăng bởi anhbasam on 04/05/2010

BỨC THƯ CỦA BBC VÀ HAI LỜI TRẦN TÌNH

ĐƯỢC CHO LÀ CỦA BÀ ĐỖ NGỌC BÍCH

Đôi lời: Để bạn đọc có thêm thông tin đánh giá chính xác về vụ việc đình đám quanh bài viết của bà Đỗ Ngọc Bích trên trang Việt ngữ BBC, BS xin đăng toàn bộ 3 văn bản liên quan mới được gửi tới: Thư của BBC gửi cho ông Đinh Kim Phúc, tác giả bức THƯ NGỎ GỬI TỔNG GIÁM ĐỐC BBC; Thư (được cho là) của bà Đỗ Ngọc Bích gửi ông Đinh Kim Phúc; và lời trần tình (được cho là) của bà Đỗ Ngọc Bích trên trang Facebook:


1- Thư của Bộ phận châu Á – Thái Bình Dương-BBC

www.bbc.co.uk/worldservice

Ngày 29 tháng 04 năm 2010

Thưa ông,

Cảm ơn ông đã email về diễn đàn trực tuyến Ban Việt Ngữ BBC, đặc biệt bài về ý kiến của bà Đỗ Ngọc Bích, lần đầu tiên được đăng trên trang web ngày 17 tháng 4, và sau đó là bài trả lời của ngày 20 tháng 4 năm nay của bà Bích, cả hai đều đúng với bản chính.

Trước hết, tôi thành thật xin lỗi về việc của chúng tôi đưa tin sai về chức danh và xác định tư cách của tác giả, tuy nhiên tôi xin chỉ ra rằng, điều này đã được sửa ngay sau khi nhóm đã được thông báo. Chúng tôi vô cùng hối tiếc vì sự thiếu chính xác này và nhóm phụ trách chương trình tiếng Việt đã nghiêm túc thảo luận bài học này trong hai cuộc họp ban biên tập đặc biệt để nâng cao quá trình ủy nhiệm của họ trong phạm vi Diễn đàn chịu ảnh hưởng.

Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng quan điểm của tác giả không phải là quan điểm của BBC. Tương tự áp dụng cho ba bài “phản biện” mà sau đó được đăng trong mục. Đây là một nguyên tắc cơ bản của các Diễn đàn bình thường.

Tất cả những điều chúng tôi làm đã được hướng dẫn bởi tính công bằng và độc lập trong biên tập. Chúng tôi không thể, và không làm, đó là đứng về phía bên nào trong bất kỳ cuộc tranh luận, cho dù chủ đề tranh cãi có như thế nào đi nữa. Trên trang web của chúng tôi, Diễn đàn là một nền tảng cho các quan điểm trong phạm rộng nhất có thể được, cho dù là chính trị, văn hóa, lịch sử và sự tồn tại của nó là để khuyến khích tranh luận trong một môi trường tự do và cởi mở. Vì lý do này, chắc chắn “User Generated Content”(nội dung phát sinh từ phía người sử dụng) trên trang web của BBC có thể gây ra sự bất mãn nhưng chúng tôi luôn luôn đón nhận những lời chỉ trích, phản hồi và quan điểm khác.

Chúng tôi cân nhắc các vấn đề về sự cân bằng trong biên tập rất nghiêm túc. Đây là lý do tại sao, sau khi tham vấn với các biên tập viên cao cấp ở BBC World Service, ông Giang Nguyễn, Trưởng ban Việt ngữ BBC, đã đưa vào blog trên bbcvietnamese.com, giải thích quá trình biên tập của chúng tôi liên quan đến trường hợp này. Đối với đài BBC, Blog của Biên tập là một nơi thích hợp để chia sẻ những suy nghĩ đằng sau quyết định biên tập một cách nghiêm túc nhưng thân thiện, và phương thức cho phép độc giả gửi các ý kiến trực tuyến, cho dù họ đồng ý hay không đồng ý với chúng tôi.

Chúng tôi không bao giờ có ý định làm tổn thương tình cảm của bất kỳ ai. Đồng thời, người sử dụng phải hiểu rằng chúng tôi đề cao tính đa dạng của các ý kiến, cũng như cách diễn tả nhằm tranh cãi hoặc phản đối nội dung hay sự kiện trong bài.

Tất cả các Ban BBC, kể cả Ban Việt ngữ BBC phải tuân theo Nguyên tắc Biên tập của BBC – một cuốn sổ tay toàn diện về đạo đức phát thanh mà chúng tôi nhằm mục đích phát huy mọi lúc. Tài liệu này được đưa ra cho công chúng giám sát để các độc giả của chúng tôi biết một cách chính xác những tiêu chuẩn cao mà chúng tôi mong muốn. Tôi đính kèm đường link cho ông, nếu quan tâm:

(http://www.bbc.co.uk/guidelines/editorialguidelines)

Nếu ông không hài lòng với phản hồi của tôi, ông có thể yêu cầu một phản hồi thứ hai, gửi vào Bộ phận Khiếu nại Biên tập của BBC tại:

http://www.bbc.co.uk/complaints/homepage/

Chân thành

(đã ký)

Neil Curry

Executive Editor

Head of Business Development,

Asia and Pacific, BBC World Service

(Mời bấm vô dòng dưới để tải về bản ảnh PDF nguyên văn tiếng Anh của bức thư)

Reply from the BBC

—–

2- THƯ CỦA BÀ ĐỖ NGỌC BÍCH GỬI NHÀ NGHIÊN CỨU  ĐINH KIM PHÚC

[...]

- BS bổ sung (hồi 17h30-HN, ngày 4/5/2010): Sau khi bài lên trang, có một bức thư điện tử gởi tới, tự nhận là của bà Đỗ Ngọc Bích, nội dung như sau:

Thưa Anh ba sam,
Thư tôi viết cho GS Đinh Kim Phúc hoàn toàn là thư cá nhân gửi cho ông ta, không phải là thư ngỏ, nếu nó đến nhầm địa chỉ, người khác đọc và đưa lên thì người đó sai, không phải lỗi tại tôi mà do người cung cấp đia chỉ email. Tôi hoàn toàn không có ý định đưa công khai bức thư gửi ĐKP lên public forum, mà chỉ gửi đích danh người đã viết phản hồi cho tôi trên BBC thôi. Đề nghị ông gỡ bỏ bức thư đó xuống.
Xin cảm ơn.
Bích.

Vậy BS xin được nói rõ: bức thư được cho là của bà Đỗ Ngọc Bích do ông Đinh Kim Phúc gửi tới BS và yêu cầu đăng. BS xét thấy nội dung có thể góp phần làm rõ vấn đề, song không có gì đảm bảo là của bà ĐNB, nên đã nói rõ ở trên là nó chỉ “được cho là” của bà ĐNB mà thôi, cho nên quyền quyết định giữ nó hay gỡ xuống là thuộc về ông Đinh Kim Phúc. Kể cả bức thư ngay trên đây  cũng vậy, không có gì đảm bảo là của bà ĐNB.
- BS bổ sung tiếp (hồi 20 giờ 45-HN, ngày 4/5/2010): Bà Đỗ Ngọc Bích đã dùng chính hộp thư điện tử riêng của mình để xác nhận hai bức thư trên, 1 gửi ông ĐKP, 1 gửi BS, chính là của bà và đề nghị gỡ bỏ bức thư gửi ông ĐKP. Vậy là đã rõ, BS quyết định chấp nhận đề nghị của bà ĐNB và cám ơn bà đã thông báo kịp thời, tránh khỏi một nghi vấn không cần thiết.

—–

3- Bài trên Facebook của bà Đỗ Ngọc Bích

NÓI THÊM VỀ BÀI VIẾT TRÊN BBC

Đã hơn 2 tuần kể từ ngày một bài viết của tôi được đăng trên website của Ban Việt ngữ đài BBC, gây nên một cơn bão trong giới học thuật Việt Nam và lòng yêu nước của hàng triệu người dân Việt. Giờ đây, tôi mới có đôi phút ngồi tĩnh tâm để chia sẻ vài lời chân thành với chính mình, và với các độc giả.

Mọi việc bắt đầu từ một lần tôi được hân hạnh mời ăn tối cùng các giáo sư và sinh viên chuyên nghiên cứu về Đông Nam Á ở Đại học Yale. Câu chuyện hôm ấy có lúc đề cập đến học giả Trần Trọng Kim. Ông được họ nhắc tới với thái độ rất khâm phục và trân trọng khiến tôi thấy mình có vẻ hết sức dốt nát, lạc lõng.

Ngày hôm sau, tôi tra cứu và tìm cái tên Trần Trọng Kim trong danh mục sách thư viện, và thấy hiện ra 16 đầu sách do ông viết. Trước đó, lần cuối cùng tôi cầm một cuốn sách lịch sử Việt Nam là vào năm 1991, khi học môn “Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam”, và tôi nhớ là mình chỉ biết đến nhân vật này qua cụm từ “chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim” chứ đâu có biết ông là một học giả lỗi lạc như vậy? Tôi cảm thấy tức giận như đã bị lừa, hổ thẹn vì mình kém hiểu biết lịch sử Việt Nam hơn nhiều người nước ngoài khác, và tinh thần dân tộc của tôi bị xúc phạm.

Nhân một dịp rảnh rang trong kỳ nghỉ xuân, tôi ngồi xem bài của mấy blogger Việt Nam nổi tiếng trên Facebook, VOA tiếng Việt, và một số bài lấy từ BBC Việt ngữ, cùng hàng trăm nhận xét. Lời lẽ phê phán chính phủ và giới lãnh đạo Việt Nam có vẻ rất nặng nề, nghiệt ngã, nhiều người tỏ ra rất cảm tính, khiến tôi nghĩ họ có định kiến rõ rệt với nhà nước cộng sản và dường như thù hận Trung Quốc thái quá. Tôi cảm thấy có gì đó không ổn và bắt đầu suy nghĩ.

Hoàn toàn theo phản xạ tự nhiên, tôi viết một bức điện thư cho một người bạn làm bên BBC tiếng Việt, bộc bạch tâm sự của mình về thái độ thù hận Trung Quốc cực đoan, tình hình các blogger bị mắc vì vấn đề chính trị trong nước, đồng thời đưa ra một loạt câu hỏi về những thông tin lịch sử mà phần đông học sinh, sinh viên Việt Nam (trong đó có tôi) được tiếp nhận ở trường trong những năm giáo dục bậc phổ thông và đại học.

Rất nhanh, anh bạn tôi trả lời, bảo rằng ý kiến của tôi có nhiều điểm đáng chú ý, có thể đem ra suy nghĩ và bàn luận, và yêu cầu tôi biên tập lại đôi chút để biến thành một bài viết cho BBC Việt ngữ.

Tôi chưa từng viết báo trong đời, nên ý nghĩ đầu tiên của tôi là từ chối vì tôi đang quá bận với luận án của mình và cuộc sống ở đây. Thêm nữa, bài viết liên quan tới nhiều vấn đề không thuộc chuyên môn của tôi. Tôi trả lời anh rằng, để viết một bài tử tế mất nhiều thời gian đọc thêm để trích dẫn cho chính xác và khoa học, thôi bỏ qua nó đi.

Anh bạn tôi lại khuyến khích rằng không cần viết bài mang tính học thuật quá, chỉ là đưa ra một luận điểm “trái chiều,” mang tính phản biện, để rộng đường thảo luận mà thôi.

Vài tuần sau, tôi gửi anh bài viết, chỉ chỉnh sửa rất ít từ nội dung bức điện thư, với lời dặn: “Em không muốn tên tuổi bị chú ý. Bài này chỉ để các anh tham khảo cũng được, và phải biên tập chỉnh sửa lại nếu đăng lên. Em cũng không có thời gian tham gia diễn đàn hay trả lời đâu.” Nhưng trong thực tế, rõ ràng sự việc đã khác hẳn. Chẳng lẽ anh nghĩ tôi nói đùa?

Trưa thứ bảy ngày 17/4, tôi nhận được e-mail ngắn gọn: “Bài của em lên rồi nhé” cùng với đường dẫn đến bài viết. Ngó qua một giây, tôi phì cười, ông anh “bốc” mình kinh quá: “Học giả nghiên cứu về Việt học? Tiến sĩ từ Đại học Yale?” Phải góp ý để đính chính lại thôi, nhưng đang cuối tuần, lại ở mục Diễn đàn chứ không ở trang chính, chắc mọi người ít để ý. Cứ để đấy, qua hai ngày cuối tuần đã.

Cả ngày thứ bảy tôi cho con đi chơi và ăn BBQ ở nhà thầy giáo dạy tiếng Việt của Yale đến tối mới về. Ngày chủ nhật thì đi chợ, đi công viên, ung dung làm việc nhà đến buổi tối mới vào mạng.

Đọc đến đây, chắc nhiều người giơ tay kêu trời: trong lúc bao nhiêu người sôi sục lên vì “nó” mà “nó” dám ung dung đủng đỉnh coi như không phải việc của mình thế à? Đồ vô trách nhiệm! Vâng, tôi xin nhận.

Đúng là tôi vô trách nhiệm vì không hề ngờ rằng thời đại thông tin khiến mọi người tìm ra và để tâm đến một bài viết nhỏ – thể hiện suy nghĩ cảm tính, cá nhân – nhanh và nhiều đến vậy. Rõ là ngây thơ!

Tối chủ nhật, đọc lại bài của mình, tôi rất “choáng” vì thấy BBC không những đưa sai thông tin về cá nhân tôi, mà còn chẳng biên tập, chỉnh sửa gì hết, ngoại trừ việc đặt nhiều câu chữ trong dấu nháy kép làm tăng độ kịch tính, trích dẫn lại câu ra ngoài, sửa mấy lỗi đánh máy và trưng cái tít (mà tôi không hề viết) lên ngay đầu tiên: “Một nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế và Việt học tại Hải ngoại cảnh báo về tinh thần dân tộc ‘mù quáng’ ở người Việt”, khiến bài viết trở nên ngông nghênh, kiêu ngạo hơn cái mà nó có.

Câu nói của danh hài Mỹ Groucho Marx: “I don’t want to belong to any club that accepts people like me as a member” rất đúng với tâm trạng của tôi lúc đó. Tạm dịch là: “Tôi không muốn tham gia câu lạc bộ nào mà lại chấp nhận một người như tôi là thành viên,” hay có thể hiểu là nếu BBC nhận đăng cái bài như thế của tôi lên (ở dạng nguyên thủy mà tôi gửi đi), thì BBC cũng có… vấn đề!

Bài trả lời của tôi có lẽ còn khiến nhiều người càng tức hơn. Tôi đã viết nó trong sự thúc giục gấp gáp của bên BBC, trong trạng thái thiếu bình tĩnh, cảm thấy bị tổn thương, hiểu lầm, với phản xạ của một kẻ đang bị tấn công, nên nó đã không thể hiện được ý tôi muốn diễn đạt và do đó, không đạt được kết quả cần thiết đối với tôi và độc giả.

Nhưng, một lần nữa, BBC cũng không có ý kiến gì, chỉ đăng nguyên xi nó lên!

Trong câu chuyện này, chắc chắn BBC Việt ngữ có nguyên tắc và cách suy nghĩ riêng của họ mà tôi không được biết trước. Họ có vẻ rất dân chủ và tự do. Nếu như tôi biết là họ sẽ không biên tập gì về nội dung bài viết của mình, thì hoặc là tôi đã không gửi bài, hoặc là đã bỏ rất nhiều thời gian đọc, trau chuốt, và tự hoàn thiện bài viết (nhiều khả năng là lựa chọn thứ nhất, vì tôi vốn đã rất ít thời gian).

Suy nghĩ lại, một số ý kiến của tôi, có lẽ chỉ thích hợp trong trao đổi cá nhân, chứ đưa lên diễn đàn BBC thì hết sức trớ trêu và vô ý.

Những câu như “Việt Nam suốt hơn 2.000 năm từ thời Triệu Đà đến thời Nguyễn, cho dù thỉnh thoảng có tuyên bố ‘Sông núi nước Nam, Vua Nam ở,’ thì Việt Nam vẫn luôn là một phần của Trung Quốc” hay “Người dân Việt Nam bắt nguồn từ Trung Quốc, vua của Việt Nam cũng khởi tổ từ người Trung Quốc, coi vua Trung Quốc như anh như cha… từ Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh, hay Lý Công Uẩn, rồi các gia tộc họ Trần, Lê, Nguyễn” hay đưa ra câu hỏi các blogger đã đọc nguyên bản Đại Việt Sử Ký của Lê Văn Hưu chưa (trong khi cuốn này đã thất truyền, chỉ còn 19 đoạn trích mà tôi biết được đưa lại trong cuốn Đại Việt Sử Ký Toàn Thư của Ngô Sĩ Liên), hay cách dùng từ da thịt… là hết sức liều lĩnh và sai lầm, hoặc ít ra là cần có những dẫn chứng rất rõ ràng (điều mà tôi đã bỏ qua).

Vì đã từng đọc nhiều bài viết mang tính học thuật của người bạn biên tập viên BBC, tôi không ngờ là anh lại “để yên” cho những câu như vậy.

Lại nhớ đến một việc xảy ra cách đây gần chục năm, khi tôi nói chuyện với một giáo sư người Mỹ gốc Nhật Bản dạy môn “Asian American Experience” (tạm dịch là “Trải nghiệm lịch sử của người Mỹ gốc Á”). Tôi ngạc nhiên khi thấy cô đưa cuốn “Monkey Bridge” của Lan Cao, một nhà văn Mỹ gốc Việt, vào danh sách giáo trình đọc cho môn này.

Cuốn sách đó có khá nhiều sai lầm cả về dữ kiện và quan điểm (chẳng hạn như chi tiết Việt Nam nằm ở phía Nam xích đạo, hay Việt Nam chưa bao giờ có ý đồ thống trị các nước láng giềng – và một số chi tiết nữa mà các nhà phê bình Mỹ đã chỉ ra, thiết nghĩ không cần nhắc lại). Ngạc nhiên hơn là giáo sư đó không hề nao núng khi nghe ý kiến của tôi, và nói ngay: “Sách hay hay dở, đúng hay sai, chỉ quan trọng một phần. Cái quan trọng hơn là nó tạo ra một ngữ cảnh để sinh viên suy nghĩ, thảo luận, phê phán.” Có lẽ đó cũng là quan điểm của BBC (mà tôi không biết) chăng?

Có ai đó hỏi tôi có ý đồ biện hộ, hay tố cáo, hay cảnh báo về tính chất quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Quốc hiện nay. Xin thưa, tôi chỉ muốn nói lên hai quan điểm: 1) Trong thời đại kinh tế toàn cầu, tất cả mọi quốc gia đều ít nhiều phải phụ thuộc vào nhau để tồn tại và phát triển, vậy có lẽ chúng ta nên kìm hãm sự thù hận, dùng biện pháp ngoại giao ôn hòa, thay vì quá chú trọng đến cái “tôi” và chủ nghĩa dân tộc cực đoan; 2) Mọi người dân, đặc biệt là giới trẻ (vì họ sẽ là thế hệ lãnh đạo sau này), đều có quyền được tiếp cận thông tin trung thực về lịch sử để có thể tham gia vào chính trị, thời cuộc, và có những quyết định, nhận thức đúng đắn.

Rất tiếc, hai quan điểm ấy của tôi, vì nhiều lý do mà cái chính là do cách diễn đạt không được rõ ràng, đã không tới được bạn đọc như tôi mong muốn.

Mắng tôi là ngu, dốt, liều, vô trách nhiệm, đều đúng cả, nhưng bảo tôi gian dối thì tôi dứt khoát không nhận.

CV tôi gửi BBC ghi rõ phần học vấn “ABD, American Studies, University of Hawaii at Manoa”, nơi cư trú là New Haven, Connecticut, công việc đang làm là giáo viên tiếng Việt và biên dịch. Từ 4 tháng nay, tôi có tên trong bảng lương của Đại học Yale cho những công việc này.

Có người nói “dăm ba cái job lẻ tẻ dạy kèm tiếng Việt với dịch thuật mà cũng gắn mác trường Yale vào.” Xin được nói thêm cho rõ: một phần, đây là do cách làm việc của BBC Việt ngữ (tôi không hề yêu cầu họ đưa thông tin về tôi, trên cương vị người viết bài), và một phần là bởi tôi tự thấy tôi đã làm công việc dạy tiếng Việt của mình theo đúng nghĩa “giáo viên”(8 giờ/tuần) chứ không đơn giản chỉ là dạy kèm giao tiếp qua loa như Tây ba lô ở Việt Nam.

Tôi rất mất công chuẩn bị, tìm tư liệu đọc, nghe, nhìn bằng tiếng Việt chuyên ngành Tâm lý học và Kinh tế môi trường cho hai sinh viên của mình, và áp dụng các phương pháp sư phạm dạy ngoại ngữ mà tôi có được từ kinh nghiệm dạy tiếng Anh từ xưa, có giáo án và báo cáo nộp hàng tuần, có ra bài tập, bài luận, và sửa chữa góp ý, với trách nhiệm như một giáo viên thực sự.

Những ai vội vàng kết tội tôi “mạo danh” hay “lừa” đều thiếu công bằng, nhưng tôi hiểu rằng trong hoàn cảnh thông tin không được rõ ràng từ phía BBC Việt ngữ, khi nghĩ như vậy, rất có thể họ đã bị ảnh hưởng bởi thành kiến đối với nội dung bài viết và quan điểm rất khó chấp nhận của tôi.

Dầu sao đi nữa, câu chuyện đã xảy ra cũng là một bài học, khiến tôi ý thức hơn được rằng, trong những vấn đề nhạy cảm, đụng chạm đến tâm thức và lòng tự hào dân tộc, phải có cách diễn đạt, thể hiện chín chắn hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả các bạn đọc đã để tâm và nhắc nhở sau khi xem bài viết nhỏ của tôi.

Đăng trong Biển Đông/TS-HS, Blog/Báo, Quan hệ Việt-Trung | Tagged: , , | 80 phản hồi »

559. THƯ NGỎ GỬI TỔNG GIÁM ĐỐC BBC

Đăng bởi anhbasam on 23/04/2010

THƯ NGỎ GỬI TỔNG GIÁM ĐỐC BBC

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 23 tháng 4 năm 2010

Kính gửi: Ngài Mark John Thompson

Tổng Giám đốc Hãng Truyền thông BBC

Thưa Quý Ngài,

Ngày 17 tháng 4 năm 2010, trang Tiếng Việt của BBC đã đăng bài “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” của tác giả Đỗ Ngọc Bích, người đã mạo nhận là tiến sĩ của Đại học Yale (Hoa Kỳ).

Bài báo này đã xúc phạm đến lịch sử của đất nước tôi đầy ác ý.

Ngài cũng đã rõ, mọi quốc gia-dân tộc đều có lịch sử hào hùng của mình, không ai có quyền xuyên tạc hoặc xúc phạm.

Bên cạnh đó, dù là ý kiến cá nhân bài báo “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” đã chà đạp chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên biển Đông, bẻ ngoặt sự thật lịch sử của đất nước chúng tôi và nhạo báng thế hệ trẻ Việt Nam với luận điệu sai trái không thể chấp nhận được.

Chúng tôi rất tiếc phải nói rằng Ban biên tập và truyền thông của quý đài đã phạm phải một sai lầm nghiêm trọng không thể tha thứ khi cho đăng một bài báo có nội dung nói trên.

Chính vì vậy, chúng tôi khẩn thiết đề nghị với Ngài Tổng Giám đốc:

  1. Có biện pháp thích đáng đối với Trưởng ban phụ trách biên tập và truyền thông đã đưa bài “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” lên trang mạng Tiếng Việt của BBC ngày 17 tháng 4 năm 2010.
  2. BBC phải chính thức xin lỗi công khai đến tất cả bạn đọc và người Việt Nam về sai lầm nghiêm trọng này.

Chỉ có một hành động dũng cảm thừa nhận và biết lỗi mới cứu vãn được uy tín của quý đài trong lòng người mến mộ và công luận trên toàn cầu.

Chúng tôi mong đợi sự phúc đáp thuận lợi từ Ngài trong một ngày gần nhất.

Xin gửi đến Ngài lời chào trân trọng.

Đinh Kim Phúc

–

Date: April 23, 2010

To: Mr. Mark John Thompson – Director General of BBC.

Dear Sir,

On April 17, 2010, there was an article called “Another View about Nationalism” on Vietnamese BBC website from the author Ngoc Bich Do, who impersonated a Ph.D. from Yale University.

We would like to express our concern about the article insulting Vietnam’s history. We believe that each country has its own history and no one has the right to distort or ridicule it.

Even though the article is Ms. Bich Ngoc Do’s personal opinion; it threatens Vietnam’s sovereignty and Vietnam’s indisputable sovereignty over the Paracel and Spratly Islands. It also distorts the country’s history and ridicules the Vietnam’s youths with false allegations which are unacceptable.

BBC Vietnamese made a serious mistake that many people are unhappy with.

Therefore, we would like BBC to take action against the people who are responsible for putting that article on the website. Also, an apology should be made to unhappy readers, and especially to Vietnamese people.

We look forward to hearing from you soon.

Best Regards,

Phuc Kim Dinh

Đăng trong Biển Đông/TS-HS, Blog/Báo, Quan hệ Việt-Trung | Tagged: | 69 phản hồi »

542. KIỂM DUYỆT INTERNET: BỨC TƯỜNG BẮC KINH

Đăng bởi anhbasam on 12/04/2010

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

KIỂM DUYỆT INTERNET: BỨC TƯỜNG BẮC KINH

Tài liệu tham khảo đặc biệt

Thứ Bảy, ngày 3/4/2010

Bài viết của đặc phái viên nhật báo Italia “La Repubblica” taị Bắc Kinh về chính sách kiểm duyệt của Trung Quốc.


Cuộc chiến tranh Internet đầu tiên ở đây là giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc, đã tạm thời kết thúc với tỉ số hòa: Bắc Kinh không lùi bước trong chế độ kiểm duyệt mà họ cho là có thể ảnh hưởng đến sự tồn   tại của chế độ độc đảng cộng sản, Oasinhtơn duy trì được những quan điểm và chính sách của mình về sự tự do ngôn luận trong một thế giới toàn cầu. Trung Quốc, quốc gia có một số người sử dụng Internet nhiều nhất trên thế giới, đã buộc phải chi tay với tập đoàn Internet lớn nhất thế giới, nhưng vẫn có thể hài lòng hãnh diện nêu cao vai trò của mạng tìm kiếm Biadu, biểu tượng của chủ nghĩa dân tộc Internet “made in China”. Oasinhtơn, nhờ sự lựa chọn hoàn hảo của Google với việc chuyển hệ thống sang Hồng Công, vẫn duy trì được sức mạnh của mình với tư cách là nền dân chủ hàng đầu thế giới và buộc siêu cường châu Á phải lui vào thế tự vệ trong bức tường điện tử của mình. Nhưng những ý nghĩa sâu xa hơn của sự kiện này có thể được nhìn dưới những góc độ khác.

“Vạn lý tường thành điện tử” của Bắc Kinh đã chính thức ngăn cách Trung Quốc với cái gọi là thế giới dân chủ, nơi có sự đảm bảo quyền tự do ngôn luận và tự do tiếp cận thông tin.Trung Quốc có thể không quan tâm đến Google và nhân cơ hội này để phát triển Baidu, nhưng thị trường Internet màu mỡ nhất thế giới có nguy cơ trở thành một dạng Bắc Triều Tiên của Internet, gây ra những tác động nghiêm trọng lên ván bài dân chủ của phương Tây đối với Bắc Kinh khi họ đã tin rằng chủ nghĩa tư bản và Internet có thể đánh bại được chủ nghĩa cộng sản độc đảng, gieo lên những mầm móng của nền dân chủ phương Tây. Những lợi ích về kinh tế đã bị đánh mất, vì rút khỏi Trung Quốc là một cú sốc nặng giáng vào két sắt của Goole, nhưng cuộc chơi về dân chủ thông qua Internet thực ra mới chỉ bắt đầu. Không phải nước Trung Hoa xã hội chủ nghĩa phải thay đổi luật chơi, mà là châu Âu và Mỹ, để đạt được các lợi ích kinh tế và dân chủ. Cuộc đấu với người khổng lồ về kiểm duyệt châu Á đang trong một giai đoạn đầy rủi ro. Bắc Kinh không chỉ cho Oasinhtơn thấy là họ có thể sống khỏe mà không cần Google, mà còn có thể phát triển phồn thịnh mà không cần đếm xỉa đến những nguyên tắc về dân chủ đã được đưa ra và ca ngợi trong hơn 2 thế kỷ qua. Sự kiểm duyệt của Trung Quốc là chọn lựa khôn ngoan của chế độ cộng sản, một cố gắng đáng chú ý trong thời khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Không ai có thể tự cô lập mình trong thời đại số hóa, nếu như Internet hiện tại cũng có thể coi là một thứ vũ khí lợi hại như quân đội và tên lửa hạt nhân cho đến ngày “Bức tường Béclin” sụp đổ vào năm 1989. Inetrnet trở thành một công cụ mạnh mẽ và đầy sức sống, khi Twitter có sức lan tỏa còn hơn cả kinh thánh, nhưng vẫn luôn thể hiện những chức năng khởi nguồn của dân chủ: đảm bảo một cách liên tục cơ hội cho con người có thể tiếp cận các yếu tố thông tin để tạo nên quan điểm và sự tự chủ. Sau những hi vọng từ bức tường Béclin, quá trình kiểm duyệt trở thành một nỗi ám ảnh đối với những nhà lãnh đạo của Bắc Kinh. Những nhà lãnh đạo sống sót sau thảm họa cách mạng văn hóa đã trở thành những kẻ sát nhân trên quảng trường Thiên An Môn. Nỗi sợ hãi sẽ kết thúc giống như Liên Xô đã dạy những nhà kĩ trị Trung Hoa, được sinh ra trong kỷ nguyên Mao Trạch Đông, rằng kiểm duyệt và tuyên truyền là những cột trụ của mọi chế độ độc tài. Đất nước Trung Quốc của  những điều thần kỳ kinh tế trở thành quốc gia phát triển nhất trên thế giới về sân bay, đường cao tốc và tàu hỏa cao tốc. Cùng với kỷ lục thế giới về dân số là kỷ lục bóp nghẹt tầng lớp trí thức. Báo chí, truyền hình và đài phát thanh bị kiểm soát một cách chặt chẽ bởi “Tổng cục báo chí và phát hành” (GAPP), một cơ quan dùng kính lúp để kiển soát từng chữ được in ra hay phát sóng trên các phương tiện thông tin đại chúng. Một nhóm các quan chức của đảng, với sự hỗ trợ của hơn 40 nghìn nhân viên an ninh mạng, “kiểm soát” cả phim ảnh, âm nhạc, trò chơi điện tử, sách giáo khoa và thậm chí từng lời nói trong nhiệm sở, trong các buổi lễ tôn giáo, sự kiện văn hóa cũng như các thông điệp về đạo đức.

Họ buộc người ta im lặng trong nhiều vẫn đề, từ sữa nhiễm melamine gây chết người cho đến việc tiến hành những buổi “tường thuật trực tiếp”giả tạo trong thời gian thế vận hội Bắc Kinh 2008. Để giúp cho các nhà kiểm duyệt có thời gian che giấu những cuộc phản đối chính trị trong thế vận hội, các hình ảnh được truyền chậm lại 10 giây.

Những kết quả của các cuộc đọ sức thể thao trong thế vận hội do đó đã đến với thế giới trước khi người ta có thể xem được chúng “trực tiếp” trên tivi. Năm 1960, phim Ben Hur đã bị kiểm duyệt, bởi trong lời thoại của các nhân vật có câu “với Kitô giáo, đức tin mê tín sẽ được lan truyền”. Năm 1972, Michelangelo Antonioni bị cấm bởi câu “phản cách mạng và chống lại Trung Quốc”. Điều rõ ràng là Bắc Kinh, đằng sau chiêu bài kiểm soát văn hóa, thể hiện tất cả những chính sách không cần phải giải thích của Tử Cấm Thành. Năm ngoái, bài phát biểu nhậm chức của tổng thống Barack Obama ngay tức khắc bị cắt trên sóng sau khi tân Tổng thống Mỹ nhắc đến “các thế hệ tiền bối đã đánh bại chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa cộng sản”. Tháng 11 năm ngoái, cuộc gặp gỡ của Obama với những người giả danh sinh viên của trường đại học Thượng Hải về tự do trên Internet thậm chí không được ghi hình và phát sóng. Hôm 4/6/2009, nhiều người phương tây đã hết sức ngạc nhiên khi không thấy bất cứ cuộc biểu tình tuần hành nào ở Bắc Kinh nhân kỷ niệm 20 năm kỷ niệm Thiên An Môn. Không ai có thể tin được, là thanh niên Trung Quốc, cũng như những ngươi sống xa Bắc Kinh, lại không hề hay biết một chút gì về những điều phương Tây đang bàn luận.

Sự tự cô lập của siêu cường lớn thứ hai trên thế giới đã trở thành một điều bí hiểm. “Quân đội mạng” Trung Quốc có khả năng cắt đứt mọi cuộc điện đàm có lựa chọn nào, từng vùng một, như đã từng xảy ra ở Tây Tạng hay Tân Cương. Họ ngăn cản truy cập các trang mạng xã hội phổ biến nhất hành tinh như Facebook, Youtube, Twitter và những blog có khả năng phát tán cao nhất. Họ xóa bỏ những câu nói hay các chủ đề nhạy cảm, trong đó có cả những câu tỏ tình và những tin nhắn SMS của đám trẻ vị thành niên . Họ không muốn ai đó nhắc đến cuộc thảm sát Thiên An Môn, Pháp Luân Công hay Đạt lai Lạt ma, các trang web nhắc đến kinh thánh, đạo phật, các tổ chức như Hòa bình xanh, Ân xá quốc tế hay tổ chức theo dõi nhân quyền. Một danh sách đen các domain và địa chỉ IP, việc ngăn chặn những từ ngữ phổ biến trên các URL cũng như trang web của các tổ chức phi chính phủ và hoạt động bảo vệ nhân quyền, đã biến mạng Internet quốc gia trở thành mạng Intranet (mạng nội bộ) lớn nhất thế giới. Nhưng việc vượt qua bức tường Bắc Kinh không quá khó. Để truy cập được các server bị chặn, chỉ cần sử dụng các proxy nước ngoài, hoặc tạo ra một mạng Internet cá nhân ảo (VPN). Hơn 400 nghìn người Trung Quốc sẵn sàng trả từ 25 đến 40 USD một năm để tận dụng tối đa các ưu thế của dịch vụ thương mại VPN, trong khi các bản sao chép ăn cắp bản quyền và ấn phẩm lậu của mọi thể loại phim, trò chơi điện tử và báo chí bị cấm vẫn được truyền tay nhau. Ngay cả các kênh truyền hình nước ngoài như CNN và BBC, trên lý thuyết là được phát qua vệ tinh cho các khu ngoại giao đoàn hoặc các khu chính phủ cũng như các nhà giàu, vẫn có thể xem được. Các hệ thống truyền hình quốc tế vẫn được phát sóng và hàng đêm cuối tuần, hàng triệu người Trung Quốc ngồi trước tivi xem Premier League. Lí do rất đơn giản: chính sách kiểm duyệt mới của Trung Quốc, tạo ra từ chế độ tuyên truyền, không cần phải “cấm” mà “tố cáo” chống lại chủ nghĩa dân tộc phương Đông và chủ nghĩa đế quốc mới của phương Tây. Không hề tồn tại  vấn đề các tập đoàn đa quốc gia rời bỏ Trung Quốc. Có đến 660 nghìn nhà đầu tư nước ngoài đổ tiền vào Trung Quốc. Năm 2009, mức đầu tư chỉ giảm 2,6%, không đáng kể. Trước Google, chỉ có nhà sản xuất quần bò Levi Strauss rời bỏ Trung Quốc vào năm 1989 để phản đối chế độ kiểm duyệt. Họ trở lại sau đó đúng 2 năm.

Người Trung Quốc đang làm ra vẻ như không hề hay biết gì đến những suy nghĩ chạy dài suốt thế kỷ qua. Nhưng thế giới không rời bỏ nước Trung Quốc cũ kĩ bị bịt mắt. chỉ có nước Trung Quốc mới mẻ từ bỏ chế độ dân chủ thông tin. Họ lo ngại chúng ta nhưng chúng ta cũng không biết họ sẽ đi tới đâu./.

Đăng trong Blog/Báo, Trung Quốc | Tagged: , | 4 phản hồi »

503. Trung Quốc cảnh báo Google lần nữa sau tuyên bố của Giám đốc Điều hành

Đăng bởi anhbasam on 13/03/2010

The New York Times

Trung Quốc cảnh báo Google lần nữa

sau tuyên bố của Giám đốc Điều hành

MICHAEL WINES

Ngày 12-3-2010

BẮC KINH – Một trong những người có quyền quyết định hàng đầu về Internet của Trung Quốc đã cảnh báo thắng thừng hôm thứ sáu rằng, bất kỳ hành động ngưng kiểm duyệt trên các công cụ tìm kiếm nào ở Trung Quốc sẽ là “vô trách nhiệm” và sẽ nhận được phản ứng từ chính phủ Bắc Kinh.


Theo sau tuyên bố hôm thứ tư của Tổng Giám đốc Điều hành Google, ông Eric Schmidt, ông Lý Nghị Trung, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc tuyên bố rằng: “chuyện gì sẽ sớm xảy ra” trong hai tháng bất đồng về việc kiểm duyệt Internet giữa công ty của ông và chính phủ Trung Quốc.

Nhưng chuyện xảy ra hôm thứ sáu không có gì là rõ ràng hơn những gì đã xảy ra cách nay hai tháng. Khi các giám đốc điều hành Google lên tiếng dọa trước rằng sẽ rút khỏi Trung Quốc, trừ khi chính phủ chấm dứt việc buộc họ kiểm duyệt các kết quả tìm kiếm Internet của người sử dụng.

Các nhà báo Trung Quốc tập hợp bên ngoài các văn phòng Google ở Bắc Kinh hôm thứ sáu nói rằng họ đã nghe công ty đang có kế hoạch đóng cửa các văn phòng ở đây. Tuy nhiên, phát ngôn viên của Google bác bỏ tin đó trong một bài báo hôm thứ năm trên tờ báo xuất bản bằng tiếng Anh của chính phủ, tờ Trung Hoa Nhật báo.

Việc làm ăn của Google ở Trung Quốc “vẫn bình thường”, và tin đồn rằng công ty đã ra lệnh cho các bộ phận quảng cáo phía Trung Quốc chấm dứt hoạt động là không đúng sự thật, bà Marsha Wang, phát ngôn viên Google nói với tờ báo. Tại trụ sở của Google ở Mountain View, Calif, một phát ngôn viên khác, bà Jill Hazelbaker, từ chối bình luận tuyên bố của ông Lý hoặc bất cứ vấn đề nào khác liên quan tới vụ tranh chấp với Trung Quốc.

Một phát ngôn viên của công ty hôm thứ tư cho biết rằng Google dự kiến sẽ giải quyết tranh chấp “trong vài tuần, chứ không phải vài tháng”.

Phát biểu bên lề kỳ họp Quốc hội, cũng là cơ quan lập pháp của Trung Quốc, ông Lý nói rằng ông hy vọng có một giải pháp thân thiện về sự bất đồng. Nhưng ông ta cũng không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy chính phủ sẽ giảm bớt các quy tắc kiểm duyệt, là tâm điểm trong tối hậu thư của Google.

“Tôi hy vọng Google sẽ tuân theo quy định và luật lệ của Trung Quốc,” hãng thông tấn AP trích lời ông Lý. Nhưng “nếu bạn làm điều gì mà không tuân theo quy định và luật lệ Trung Quốc, thì bạn là người không thân thiện, bạn là người vô trách nhiệm, và bạn sẽ gánh chịu hậu quả.”

Ông nói thêm, có muốn ở lại Trung Quốc hay không, tùy thuộc vào Google.

Kể từ khi khai trương chuyện làm ăn ở Trung Quốc cách nay bốn năm, Google có được khoảng 30% thị phần về công cụ tìm kiếm ở thị trường có số người sử dụng Internet lớn nhất thế giới, và nó được những người giàu có và có học thức yêu thích mà các nhà quảng cáo thèm muốn. Tuy nhiên, đã từ lâu công ty không cảm thấy thoải mái với yêu cầu của Trung Quốc bắt kiểm duyệt các kết quả tìm kiếm, nhằm ngăn chặn người sử dụng xem một số nội dung, đáng chú ý là các bài phát biểu chính trị mà chính phủ cho rằng không thể chấp nhận.

Trang web của Google ở Trung Quốc có kiểm duyệt một số nội dung, nhưng sự kiểm duyệt trên trang này thường bớt gắt gao hơn so với các trang khác, và nội dung kiểm duyệt được xác định rõ ràng là do bị chính quyền cấm.

Số người giải thích tình hình nói rằng Google đang cố gắng để quyết định nên làm cách nào. Công ty cho biết hôm 12 tháng 1 rằng họ không còn muốn hợp tác với Trung Quốc để kiểm duyệt. Điều đó không rõ là liệu Google sẽ đơn phương ngừng kiểm duyệt kết quả trên Google.cn, công cụ tìm kiếm có trụ sở tại Trung Quốc, trong một thách thức mở [hướng giải quyết] về các cảnh báo của Trung Quốc như: đóng trang Google.cn và tìm cách tiếp cận khách hàng Trung Quốc thông qua công cụ tìm kiếm ở Hoa Kỳ hoặc tìm các lựa chọn khác.

Google đã dọa sẽ rời khỏi Trung Quốc sau khi kết luận rằng một cuộc tấn công tinh vi vào các máy tính của họ và khoảng 20 công ty Mỹ khác là mục tiêu tấn công có nguồn gốc từ Trung Quốc. Công ty đã không trực tiếp cáo buộc chính phủ Trung Quốc đứng đằng sau vụ tấn công, nhưng họ đã lưu ý rằng mục tiêu của tin tặc là lấy các tài khoản email của các nhà hoạt động nhân quyền ở Trung Quốc. Cộng đồng hoạt động nhân quyền ở Trung Quốc là đối tượng thường xuyên bị chính phủ giám sát và đàn áp.

Trung Quốc đã từ chối bất kỳ sự liên quan nào trong các cuộc tấn công của Google và đã tuyên bố sẽ trừng phạt các hacker nếu họ tìm thấy. Các chuyên gia Mỹ nói rằng, các cuộc tấn công đã được tìm thấy, xuất phát từ máy tính của một trường đại học kỹ thuật có tiếng của Trung Quốc và một trường dạy nghề có quan hệ gần gũi với giới quân sự Trung Quốc.

Kể từ khi Google công bố sự cố bị tin tặc tấn công, các giám đốc điều hành nói rằng công ty muốn giữ lại bộ phận kỹ sư, bán hàng và các việc làm ăn khác tại Trung Quốc, ngay cả khi không thể đạt được một giải pháp đối với Google.cn. Và các giám đốc điều hành của Google đã nói riêng rằng họ không thể có bất kỳ hành động nào để có thể thỏa hiệp về sự an toàn của nhân viên của họ ở Trung Quốc.

Người Trung Quốc đôi khi cho rằng việc khiếu nại của Google là một phần trong các nỗ lực của Mỹ nhằm thiết lập quyền bá chủ toàn cầu về thông tin trên Internet. Các viên chức ở đây đã phản ứng một cách lỗ mãng sau khi Ngoại trưởng Hillary Rodham Clinton, trong một bài phát biểu hồi tháng hai, đã trách chính phủ Trung Quốc về việc hạn chế quyền tự do ngôn luận trên mạng.

Tuy nhiên, gần đây chính phủ dường như đã tìm cách giảm bớt những khác biệt, nói rằng tranh chấp của Google không phải là mối đe dọa cho quan hệ với Washington. Trung Quốc cũng không có bất kỳ nỗ lực nào ngăn chặn các công ty Trung Quốc trong việc sử dụng các sản phẩm khác của Google, như hệ điều hành Android cho điện thoại di động và các thiết bị di động khác.

Có rất ít thông tin về những nỗ lực của Google và các quan chức Trung Quốc để giải quyết tranh chấp, và báo cáo của Trung Quốc về các cuộc đàm phán đôi khi mâu thuẫn nhau. Ông Lý, Bộ Công nghệ Thông tin nói với Reuters hồi tuần trước rằng, chính phủ đã làm việc với Google để giải quyết vấn đề, nhưng Phó Bộ trưởng của ông, ông Miêu Wei, sau đó nói với Tân Hoa xã rằng Google đã gửi một báo cáo về các cuộc tấn công của hacker lên Bộ.

Đàm phán có thể phức tạp do trên thực tế, quy định về Internet bị chia rẽ giữa các nhóm trong các cơ quan chính phủ Trung Quốc.

Ngày thứ sáu, Ông Lý nói rằng chỉ “Google làm cho trường hợp của họ vừa kín vừa công khai”.

Miguel Helft tường trình từ San Francisco.


Người dịch: Ngọc Mai

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2010

* Bài liên quan mới nhất hôm nay: Google ‘99.9 Percent’ Sure to Shut Down in China (BusinessWeek)

Đăng trong Blog/Báo, Trung Quốc | Tagged: , | 1 Comment »

491. Con đường Đi tới nền Dân chủ-Điện tử

Đăng bởi anhbasam on 04/03/2010

Economist.com

Con đường Đi tới nền Dân chủ-Điện tử

Ngày 14-2-2008

Từ bản in [tuần san] The Economist


Chính phủ-Điện tử mới chỉ đang bắt đầu

CHÍNH PHỦ đã vượt hoặc chưa đuổi kịp so với thứ mà theo lối nói của người dùng internet là “web 1.0”, với thế giới ảo trực tuyến rộng lớn y như thế giới thực. Thư điện tử (E-mail) thay thế thư tín; trang web làm cho công việc xuất bản nhanh hơn và hiệu quả hơn; cơ sở dữ liệu được chứa trong máy tính của người dùng. Một tập hợp các chương trình, được trả tiền hoặc bị sao chép lậu, là những công cụ quan trọng giúp cho công việc được dễ dàng.

Song tất cả những thứ này đã bị vượt qua bởi “web 2.0”, một kiểu tốc ký cho việc tương tác giữa người và máy tính được đưa ra bởi những chương trình wiki (các trang web mà mọi người đều có thể tham gia chỉnh sửa nội dung) và blog (trong đó mọi người đều có thể tham gia bình luận). Dữ liệu có thể được truy cập thông qua internet; các chương trình được mở trên các cửa sổ trình duyệt hơn là phải tải từ ổ đĩa cứng; những thông điệp (message) tức thì, đôi khi được gắn vào những trang tỉ như Facebook, thay cho e-mail. Web 2.0 cũng được giành để tự do chia sẻ hình ảnh video trên các trang ví như YouTube và gọi điện thoại miễn phí giữa các máy tính với nhau. Sự phát triển này cho phép thông tin được chia sẻ có hiệu quả hơn, mà hầu như không tốn kém gì. Điều đó đem lại một niềm hy vọng to lớn cho việc đề xướng một nền dân chủ-điện tử.

Những công dân không phải chỉ là các khách hàng của nhà nước; họ còn là người chủ sở hữu nó. Giới hạn thường được sử dụng dưới một biệt ngữ của công nghệ nhà nước là citoyen (công dân), phản ánh cái khái niệm của Pháp về người công dân dính dáng tới chính trị. Công nghệ có thể khuyếch đại và tổng hợp những tiếng nói yếu ớt và bị bóp nghẹt. Những cử tri thường gửi thư tới cho các biên tập viên toà báo và hy vọng chúng có thể được đăng lên. Giờ đây chúng có thể được đưa lên blog. Việc tiếp xúc với các đại biểu được bầu đã trở thành chuyện đơn giản là gửi đi một cái e-mail.

Câu chuyện cho tới lúc này là công nghệ giúp tăng cường tiến trình dân chủ, song về căn bản thì không làm biến đổi nó. Ví dụ, internet giờ đây là một phương tiện sống còn cho việc kiếm ngân quỹ cho các chiến dịch vận động tranh cử ở Mỹ, song nó không thể thay thế cho các cuộc họp vận động công khai. Chiến dịch vận động tranh cử của Howard Dean cho việc đề cử của đảng Dân chủ năm 2004 là một thành công vang dội trong giới blog, song lại thất bại trong việc chuyển đổi chúng vào những lá phiếu ở cuộc sống thực. Internet đã cung cấp cho những công dân nguồn thông tin cực kỳ rộng lớn về những người đại diện được bầu của họ: việc bỏ phiếu của họ, nguồn tài chính của họ, những mối quan tâm bên ngoài của họ, những gì họ từng nói ra trong mọi cuộc giao tiếp công cộng. Song những hiệu quả lại phục vụ cho việc loại bỏ lẫn nhau. Khi một bên có lý lẽ nặng nề hơn, thì chiến trận trở nên ác liệt.

Một số nỗ lực dân chủ-điện tử trông có vẻ hơi như mánh lới quảng cáo. Cung cấp những địa chỉ e-mail riêng của các chính trị gia không giúp gì hơn là chỉ để đọc kết quả kiểm phiếu. Ví như những địa chỉ e-mail Gordon.brown@no10.gsi.x.gov.uk, hay president@whitehouse.gov chỉ làm cho người nhận có vẻ như dễ tiếp cận hơn, song thông điệp có thể sẽ được trả lời bởi một cái máy tính. Các chính khách và công chức những người từng cố gắng sử dụng blog đã nhận ra là nó rất khó cả cho niềm ham thích lẫn khả năng nhận thức. Giọng điệu tự nhiên (đôi khi ngô nghê) của giới blog tếu táo suồng sã với sự cần thiết phải có vẻ như có chừng mực và dứt khoát. Hầu hết các blog của giới chính khách hay lạm dụng các hình ảnh quảng cáo du lịch giải trí. Một quan chứ cấp cao của Anh, Jereny Gould, có một blog tuyệt vời trên mạng chính phủ-điện tử. “Chúng tôi nghĩ là ông ấy rất dũng cảm,” một đồng nghiệp thận trọng nhận xét.

Nơi mà nền dân chủ-điện tử có thể làm nên sự khác biệt là tại những khu vực mà giới trung lưu dần dần trở nên tách biệt hẳn với chính trị. Ví như tại Ấn Độ, những người có trình độ văn hóa nay không ưu chuyện bầu cử hơn là những giới khác. Những cuộc thăm dò ý kiến gợi ra rằng họ chán ghét với chính quyền tồi tệ, song điều này lại hiếm khi thể hiện vào trong những lá phiếu chống lại những đảng phái đương nắm quyền.

Tuy nhiên một ý niệm mơ hồ về niềm hy vọng đang xuất hiện. Ấn Độ đang phát triển một lối châm biếm ngày càng có tác dụng lên giới blog. Ví như Melody Laila, đã phê phán kịch liệt trên blog của mình vào những dịch vụ công cộng yếu kém tại Mumbai nơi cô sinh ra, cũng như tình trạng dung dưỡng cho giới chính trị tham nhũng ở Delhi. “Blog cho chúng tôi quyền tự do để nói ra những gì không được đưa lên báo chí của hệ thống truyền thông chính thống, và sự an toàn cho tình trạng nặc danh,” cô nói. Tại một nước như Ấn Độ, chúng cũng có thể tỏ ra có hiệu quả hơn là tại những nước có nền dân chủ lâu đời. Thật khó để hình dung ra hình ảnh một blogger sẽ ao ước đẩy mạnh cuộc đấu tranh với nạn tham nhũng và chính quyền tồi tệ.

Công nghệ trợ giúp cho sự cởi mở, hơn nữa, nó cung cấp cho Lok Satta chẳng hạn, một chiến dịch vận động cho một chính phủ-sạch được phát động bởi bác sĩ-nhà kinh tế học thực hành nổi tiếng ghê gớm J.P.Narayan. Nó đã đánh dấu một thắng lợi lần đầu tiên trong bầu cử vừa qua, trong các cuộc bầu cử cấp thành phố ở Mumbai. Ứng viên, một nhà thầu năng lượng và hoạt động xã hội có tên là Adolf D’Souza, vận động cho sự phi tập trung hóa, dự thảo ngân sách trực tuyến minh bạch và trách nhiệm công cộng. Điều làm nên sự khác biệt, ông giải thích, là trong suốt quá trình vận động từng gia đình ông đã tập hợp số điện thoại di động của các cử tri. Điều đó cho phép ông gửi các tin nhắn, vượt qua các phương tiện truyền thông địa phương thường gắn bó với các chính đảng lớn.

Chắc bạn sẽ nghĩ là xứ Hoa Kỳ là nơi tạo nên lợi ích cao nhất cho công nghệ trong việc thúc đẩy vai trò tham dự của công chúng, nơi mà giới chức giờ đây mời mọc những lời nhận xét trực tuyến từ những người ngoài cuộc khi họ soạn thảo luật pháp về những đề tài như bảo vệ môi trường. Một ví dụ: dự thảo luật của Bộ Nông nghiệp về tiêu chuẩn thức ăn hữu cơ, được thúc đẩy bởi hơn 250.000 lời bình luận (comment). Tuy nhiên ý kiến thực sự có chuyên môn hầu như đến từ một số ít các chuyên gia.

Theo Cary Coglianese, một chuyên gia chính phủ-điện tử của Mỹ, cho rằng sự tham khảo trực tuyến sẽ thổi một luồng sinh khí mới vào nền dân chủ “hơi giống như việc tưởng tượng rằng trao cho những người chủ xe hơi cái khả năng tải các sách kỹ thuật từ trên mạng xuống và đặt hàng trực tuyến những bộ phận linh kiện cho xe sẽ làm cho rất nhiều người trong số họ trở thành những thợ máy không chuyên”. Sự tham dự nhiều hơn của các chuyên gia có thể tăng cường khả năng xét đoán, song nó sẽ không đưa hệ thống quản lý công cộng lên vị trí hàng đầu.


Nào hãy vào cuộc chơi, hỡi các công dân

Thực tế đáng buồn rằng hầu hết công dân cứ nghĩ rằng chính quyền và chính trị thật tẻ nhạt và nghĩ là họ có thể dùng thì giờ của mình vào những chuyện thú vị hơn. Với những người ngoài cuộc, thế giới trực tuyến mơ hồ và rắc rối. Cũng vậy, sự cồng kềnh cố hữu của guồng máy thư lại thường dẫn đến việc chính quyền ngăn chặn những lợi ích mà công nghệ có thể đem lại. Rubert George, người điều khiển trang web tên là Giám sát Chính phủ Điện tử (eGov Monitor) mà nhiều người hâm mộ cho là rất hấp dẫn, đã giải thích: ” Đầu tư công nghệ thông tin trong lĩnh vực công quyền thường là rất phí phạm do tình trạng trì trệ tư duy khiến giới thư lại thường không thích ứng nhanh với đà thay đổi để nhận ra tiềm năng của nó.”

Trong ngắn hạn, những cơ quan tổ chức yếu kém trong quản lý sử dụng máy tính sẽ vẫn cứ yếu kém trong công việc quản lý. Đó là bài học có được từ doanh nghiệp tư nhân, và nó áp dụng chung cho khu vực công cộng, nơi mà chính phủ-điện tử vừa chỉ đủ để bắt đầu xới lên chút ít trên bề mặt của những gì nó có thể làm được. Đó là lý do cho một nỗi thất vọng, song cũng cho một hy vọng.


Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008

———-

Economist.com

TECHNOLOGY AND GOVERNMENT

The road to e-democracy

Feb 14th 2008
From The Economist print edition

E-government is only the beginning

GOVERNMENTS have more or less caught up with what in geek-speak is called “web 1.0”, with the online world largely mimicking the offline world. E-mails replace letters; websites make publishing speedier and more effective; data are stored on the user’s computer. A collection of programs, paid-for or pirated, are the essential tools for getting going.

But all this has been overtaken by “web 2.0”, shorthand for the interactivity brought by wikis (pages that anyone can edit) and blogs (on which anyone can comment). Data are accessed through the internet; programs are opened in browser windows rather than loaded from the hard disc; instant messages, often attached to social-networking sites such as Facebook, replace e-mail. Web 2.0 also means free video-sharing on sites such as YouTube and free phone calls between computers. These developments allow information to be shared far more effectively, at almost no cost. That gives great hope to the proponents of e-democracy.

Citizens are not only the state’s customers; they are also its owners. The term often used in the jargon of government technology is citoyen, reflecting the French idea of the politically engaged citizen. Technology can amplify and aggregate voices that used to be faint and muffled. Voters used to write letters to newspaper editors and hope they would be published. Now they can blog. Contacting an elected representative has become a simple matter of sending an e-mail.

The story so far is that technology intensifies the democratic process, but does not fundamentally change it. For example, the internet is now a vital way of raising money for political campaigns in America, but it has not supplanted the public meeting. Howard Dean’s campaign for the Democratic party nomination in 2004 was a huge success in the blogosphere, but failed to translate into votes in real life. The internet has provided citizens with vastly more information about their elected representatives: their voting behaviour, their sources of finance, their outside interests, the content of every public speech they ever made. But the effects tend to cancel each other out. When each side has heavier ammunition, the battle rages on.

Some e-democracy efforts look like little more than gimmicks. Giving out politicians’ personal e-mail addresses does not make them any more likely to read the result. Gordon.brown@no10.gsi.x.gov.uk, or president@whitehouse.gov make the recipients seem more accessible, but the message will probably be answered by a computer. Politicians and civil servants who have tried blogging have found it remarkably difficult to be both interesting and sensible. The spontaneous (and sometimes half-baked) tone of the blogosphere sits ill with the need to sound measured and definitive. Most politicians’ blogs tend to degenerate into anodyne travelogues. One senior British official, Jeremy Gould, has an excellent blog on e-government. “We think he’s been very brave,” says a colleague, carefully.

Where e-democracy may make a difference is in places where the middle class has become largely disengaged from politics. In India, for example, educated people are much less likely to vote than the rest. Opinion polls suggest that they are disgusted with bad government, but this rarely translates into votes against the incumbent parties.

Yet a few glimmers of hope are appearing. India is developing a caustic and increasingly effective blogosphere. Melody Laila, for example, electronically lambasts the inadequate public services in her native Mumbai, as well as the kid-glove treatment of corrupt politicians in Delhi. “Blogs give us the freedom to say things that wouldn’t be published in the mainstream media, and the safety of anonymity,” she says. In a country like India, they may also prove more effective than their counterparts in older democracies. It is hard to imagine a blogger who would wish to promote the cause of corruption and bad government.

Technology offers an opening, too, to outfits such as Lok Satta, a clean-government campaign run by a formidable, Economist-wielding doctor called J.P. Narayan. It has recently celebrated its first electoral victory, in municipal elections in Mumbai. Its candidate, an energetic entrepreneur and community activist called Adolf D’Souza, campaigns for decentralisation, transparent online budgeting and public accountability. What made the difference, he explains, was that during house-to-house campaigning he collected voters’ mobile phone numbers. That allowed him to send text messages, bypassing the local media which are cosily tied to the established parties.

As you might expect, the place that makes the most advanced use of technology in promoting public participation is America, where officials now invite online comments from outsiders when they draw up legislation on subjects like environmental protection. A Department of Agriculture draft on organic-food standards, for example, prompted more than 250,000 comments. Yet the expertise mostly comes from a narrow range of specialists.

According to Cary Coglianese, an American e-government expert, imagining that online consultation will breathe new life into democracy “is a bit like imagining that giving automobile owners the ability to download technical manuals and order car parts online would turn a great number of them into do-it-yourself mechanics”. Greater involvement by experts may make for more sensible rules, but it will not turn the system of public administration on its head.

Aux armes, citoyens

The sad truth is that most citizens find government and politics rather boring and think they have better things to do with their time. For outsiders, the online world is obscure and complicated. Similarly, the inherent complexity of government risks blocking the gains that technology can bring. Rupert George, who runs a site called eGov Monitor that enthusiasts find fascinating, explains: “All too often, public-sector investment in technology has been wasted by administrations unable to tackle the cultural change necessary to realise its potential.”

In short, badly managed organisations with computers will stay badly managed. That has been the lesson from private business, and it equally applies to the public sector, where e-government has barely begun to scratch the surface of what is possible. That is reason for disappointment, but also for hope.

Đăng trong Blog/Báo, Dân chủ/Nhân Quyền | Tagged: , , | 2 phản hồi »

448. Phía sau Tường lửa Vạn Lý Trường Thành

Đăng bởi anhbasam on 24/01/2010

Guardian.co.uk

Phía sau Tường lửa Vạn Lý Trường Thành

210 triệu người Trung Quốc từng truy cập mạng và bất cứ khi nào Trung Quốc cũng có số người sử dụng nhiều hơn Hoa Kỳ. Song thay vì quyền tự do lan rộng, mạng Internet đã bị thuần phục bởi tấm lưới sắt của Bắc Kinh

Bài của Jonathan Watts tại Bắc Kinh

Thứ Bảy, ngày 9-2-2008


Có hai trận bão tuyết rất khác nhau bao phủ Trung Quốc trong quãng thời gian dẫn tới kỳ Lễ hội Mùa xuân tuần này. Trận bão thứ nhất, được loan tải qua hệ thống truyền thông quốc gia, là một thảm họa thiên nhiên được đội quân nửa triệu binh lính cùng lực lượng tình nguyện của Đoàn Thanh niên Cộng sản anh dũng chống lại. Nó đã làm 5,8 triệu người bị mắc kẹt trên đường, nhưng cuối cùng người dân cũng đã thắng thế.

Trận bão thứ hai, được phản chiếu qua lăng kính của những con người mê thích internet trong nỗi yếm thế, một thứ tai ương bị làm trầm trọng thêm bởi sự kém hiểu biết, lười biếng và những dự báo tình hình lạc quan của giới chức chính quyền. Trong khi phương tiện truyền thông bảo thủ trích dẫn “những lời lẽ chân tình” trong nỗi cảm kích cho màn phụ xướng từ chính phủ và tán dương các phóng viên “quả cảm” của nó, thì trên internet đã rộn lên những lời tố cáo giận dữ các phát thanh viên nhà nước, những nhà dự báo và các giới chức về việc khai thác những hình ảnh sai lạc.

Sự ganh đua trên công luận đó – chưa từng thấy trong 10 năm trước – đang trở nên quen thuộc ở Trung Quốc những ngày này thành trận chiến kiểm duyệt lớn nhất thế giới đối phó với sự bùng nổ internet. Với 200.000 cư dân mạng mới mỗi ngày, số người dùng trực tuyến của Trung Quốc hiện gần vượt mức của Hoa Kỳ để trở nên đông đảo nhất trên thế giới.

Giới hạn đó có thể đạt tới trong hôm nay, tuần sau, hoặc tháng sau. Theo Trung tâm Thông tin Mạng Internet Trung Quốc, có 210 triệu người dùng internet vào thời điểm cuối năm ngoái, chỉ đứng sau Hoa Kỳ 5 triệu. Song Trung Quốc lại có thêm 6 triệu người dùng mới mỗi tháng – nhanh hơn gấp mười lần so với tốc độ phát triển của Hoa Kỳ.

Vào năm có sự kiện Olympic, và lại là thời điểm tăng trưởng kinh tế dâng cao, những con số được đưa ra tựa như bằng chứng cho sự thăng tiến không gì cản nổi của Bắc Kinh. Chẳng phải mọi người đều thích thú với điều này. Các nhà hoạt động xã hội về tự do ngôn luận lo ngại rằng điều đó sẽ làm gia tăng thế lực của các nhân viên kiểm duyệt Trung Quốc trên thế giới ảo. Chính phủ các nước khác đã dấy lên mối lo ngại rằng nước này đã trở thành mảnh đất ươm mầm cho những kẻ vi phạm tác quyền, tin tặc và gián điệp mạng.

Đừng tưởng là như vậy. Sau khi internet được kết nối với Trung Quốc năm 1987, những nhà vận động cho quyền tự do cá nhân hy vọng nó sẽ là chất xúc tác cho cải cách chính trị. Song 21 năm qua, đảng Cộng sản vẫn nắm quyền lực và mô hình một hệ thống internet bị kiểm soát chặt chẽ của nó là một mảnh đất đang phát triển, giá như được tính bằng số lượng.

Một blog được nhiều người ưa chuộng nhất thế giới ? Lao Xu, được thực hiện bởi diễn viên kiêm dạo diễn Xu Jinglei, một blog tự hào với 137 triệu lượt truy cập. Nơi phát tán hình ảnh video trên mạng lớn nhất thế giới ? Tudou, từng quả quyết rằng họ đã vượt qua YouTube với trên 1 tỉ mebabytes dữ liệu được truyền tải mỗi ngày. Tiếp đến là Baidu, đã đánh bại Google trên thị trường công cụ tìm kiếm Mandarin, và Alibaba với ông chủ Jack Ma, là một người hùng dân tộc trong việc hạ nhục eBay và qua mặt các hoạt động của Yahoo ở Trung Quốc.

Ngôn ngữ, văn hóa và Tường lửa Vạn Lý Trường Thành [1]của Trung Quốc – tấm lá chắn thông tin của quốc gia – đã bảo vệ chính quyền và các đại gia trước cuộc đua tranh thương trường. Gửi tin nhắn trực tuyến và nối mạng giao lưu bị thống trị ở đây bởi dịch vụ QQ của Tuscent. Thế giới phần mềm trò chơi bị chế ngự bởi Shanda Entertainment và Giant Interactive hơn là Nintendo và Sony. Sina và Sohu có một hệ thống khóa giữ trên thị trường tin tức hàng ngày. Trên mọi lĩnh vực ở Trung Quốc, các tay chơi nội địa đứng đầu bảng. Một số lúc này bắt đầu nhắm tới thị trường nước ngoài. Baidu mới đây đã khai trương dịch vụ tại Nhật Bản.

Các nhà chuyên môn cho rằng bằng việc qua mặt Hoa Kỳ như là một thị trường người dùng lớn nhất thế giới, Trung Quốc sẽ hấp dẫn đầu tư, giao thương và kỹ nghệ. Với điều này thì họ sẽ trở nên có thế lực.

“Đây là một cột mốc quan trọng. Hoa kỳ hầu như đã đạt tới một điểm mà nó không còn có đủ khả năng để thăng tiến hơn nữa. Trung Quốc thì ngược lại. Về mặt gia tăng kinh tế và lượng kết nối, Trung Quốc dứt khoát là nơi thích hợp,” Xiao Qiang, người sáng lập Digital Times Trung Quốc đóng tại Mỹ khẳng định.

Bắc Kinh được cho là đang có một hệ thống khóa chặn tinh vi nhất hành tinh, được sử dụng cho việc bảo vệ bức tường ảo chống lại những mối đe doạ từ bên ngoài. Ở bên trong, họ dựa vào một hệ thống kiểm tra của chính quyền và tự kiểm duyệt tập thể. Hầu hết các bộ định tuyến [2] và các cơ phận khác đều được nhập từ các công ty của Hoa Kỳ, ví như Cisco. Các nhà tranh đấu nghi ngờ Trung Quốc đang chuyển giao những bí quyết kiểm duyệt cho Cuba, Việt Nam và một số quốc gia Phi châu.

“Trung Quốc đang xuất khẩu một mô hình làm cho internet trở thành một thứ công cụ phục vụ phát triển kinh tế, nối mạng giao tiếp, tiếp thị kinh doanh và tuyên truyền, nhưng không phục vụ cho việc tự do bày tỏ ý kiến. Trung Quốc rất tự hào về điều này. Họ chi hàng chục triệu euro để xây dựng hệ thống tường lửa, lực lượng cảnh sát mạng và kiểm duyệt mạng,” theo Ông Vincent Brossel của tổ chức Nhà báo Không Biên giới cho biết.


Sôi nổi

Ông nói rằng Trung Quốc đang tiến hành vận động hậu trường với một tầm mức quốc tế để có sự kiểm soát trên nhiều quốc gia hơn trên internet, một hệ thống hiện đang được quản lý bởi một tổ chức độc lập đóng tại Hoa Kỳ. “Nếu điều này xảy ra, nó sẽ kết thúc sự tự do biểu đạt ý kiến trên mạng.”

Nhưng internet cũng đang thay đổi Trung Quốc và làm nên những nét đặc trưng mà không ở nơi đâu có được. So sánh vấn đề này với Hoa Kỳ, các khảo sát gợi ra rằng những cư dân mạng ở Trung Quốc thích thú quan tâm tới web hơn, gấp ba lần với cảm giác được tự do hơn trên thế giới ảo so với trong thế giới thực, và hơn gấp hai lần với việc cho rằng mình đam mê quá.

Với một tỉ lệ trung bình là 35 tuổi trở xuống – trẻ hơn 7 tuổi so với Hoa Kỳ – họ quan tâm chủ yếu tới giải trí, và tin rằng internet đang đem tới niềm vui thú trong lĩnh vực này hơn là TV, điện ảnh, hay gặp gỡ bạn bè. Khiêu dâm, một ham thích mấu chốt trên internet tại những xứ khác, thì lại là nhân tố hạn chế ở Trung Quốc, nơi mà chính phủ thường xuyên nhắc nhở việc rà soát trên mạng trực tuyến do sự “đầu độc tâm hồn”. Tháng trước, phương tiện truyền thông nhà nước loan báo đã đóng cửa 44.000 website và bắt giữ 868 người vì bị cáo buộc đã cung cấp nội dung “không lành mạnh”.

Trang web ở Trung Quốc còn lâu mới bị coi là khô khan song trong khi “sex” là thuật ngữ tìm kiếm phổ biến nhất trên nhiều nước, thì Google loan báo rằng ở Trung Quốc đa số đề tài được tìm kiếm liên quan tới tài sản tiền bạc và công nghệ. Từ “cổ phần” nằm trong số 6 thuật ngữ được tìm kiếm nhiều nhất, đi theo với tên của 3 ngân hàng hàng đầu.

Những phương tiện để truy cập cũng rất khác nhau. Mức tăng trưởng nhanh nhất năm ngoái là ở những vùng nông thôn. Một phần ba những người vào mạng trực tuyến là tại các quán cà phê internet, nơi được gọi là wangba (web bars – quán net).

Cái cảnh trong tuần này tại một quán net vùng ngoại ô Bắc Kinh là rất đặc trưng: những người đàn ông mũ sụp trên đầu và vận áo parkas đang chọc tay lên bàn phím, nã đạn vào binh lính và những kẻ xa lạ, trong khi phụ nữ thì đắm đuối vào những bộ phim nhiều tập đẫm nước mắt của Hàn Quốc và những gameshows của Đài Loan.

Vài người chợp mắt ngay tại bàn máy tính. Một người đàn bà cau có. Đôi lúc có kẻ cười toe toét một mình. Song với đa số, chỉ có tiếng nhắp chuột và gõ bàn phím giữa một đám đông bất động và ngây ngô.

“Cuộc sống của tôi sẽ buồn tẻ nếu như không có net,” đó là lời thú nhận của Yang Jing, một sinh viên nghệ thuật 19 tuổi từ An Huy (Anhui), khi cô vừa xem xong một bộ phim phù phiếm. “Nó chỉ được lấp đầy bởi trường học và thứ này – tôi xem phim, chơi game và chat với bạn bè. Nếu chúng ta không có net, tôi không hiểu sẽ phải làm gì.”

Quán cà phê Yi You mới mở cửa một năm trước, mới nhất trong cả một hệ thống đầy kiêu hãnh vì duy nhất có tới nửa tá đại lý ở Bắc Kinh. Vào buổi tối, 300 ghế nhanh chóng được chiếm chỗ; những đại lý khác lại còn có nhiều màn hình hơn. “Kinh doanh cà phê internet đã phát triển rất nhanh trong hai năm qua. Chúng có ở khắp nơi,” người quản lý tên là Zong Cheng cho biết.

Jeremy Goldkorn, người sáng lập trang truyền thông dùng blog Danwei.org, nói rằng làn sóng những người dùng internet đang làm thay đổi Trung Quốc. “Thật vô cùng quan trọng về mức phát triển internet với tốc độ này bởi nó tạo sự dễ dàng hơn cho việc đưa thông tin ra bên ngoài,” anh nhận xét. “Tôi tin là xã hội Trung Quốc nói chung đang cởi mở hơn. Internet là căn nguyên đưa tới tình hình đó, song nó cũng là một kết quả. Nó không dẫn tới cách mạng, nhưng nó sẽ đóng vai trò là một phần của sự phát triển cho tranh luận công khai.”

Roland Soong, người có blog Zonaeuropa là một trong những nguồn thông tin đáng tin cậy nhất về các trang web của đại lục, đã tin rằng dân chúng ở Trung Quốc có những mong đợi nhiều hơn ở internet.

“Ở các nước khác, có nhiều diễn đàn cho những người dân bình thường bày tỏ ý kiến của bản thân mình. Còn ở Trung Quốc, internet là diễn đàn duy nhất cho những công dân nói lên tiếng nói của họ.”


Bịa đặt

Sự hăng hái đôi khi tự nó chứng minh cho những tình trạng đáng báo động. Soong tin rằng có nhiều câu chuyện đã được bịa đặt hơn ở những nước khác bởi những người muốn tự đề cao mình hoặc công ty của mình. Những trận chiến trực tuyến thường quay vào những cuộc săn lùng một kẻ tội đồ nào đó của cả đám đông, ví như cuộc gần đây bởi những nhóm BBS (hệ thống thông báo) mà đích nhắm là một thiếu nữa 13 tuổi đã được giới chức sử dụng để biện minh cho việc thắt chặt quản lý nội dung video trực tuyến. Trong một cuộc phỏng vấn của hệ thống truyền hình quốc gia CCTV cô miêu tả là nó “rất vàng vọt [khiêu dâm], rất bạo lực”, vụ việc đang trở thành một trong những khẩu hiệu biểu tượng của năm.

Nhưng những vụ việc khác gợi mở rằng internet đang cung cấp một lực lượng xã hội tích cực, bằng việc làm cho các chính quyền địa phương vốn không được bầu lên phải có trách nhiệm hơn. Vụ giết hại Wei Wenhua gần đây, người đã dùng điện thoại di động của mình quay phim cảnh xung đột giữa các viên chức thành phố với những dân làng, đã nhanh chóng trở thành loại tin tức toàn quốc nhờ vào sự giận dữ của các blogger trên internet. Các giới chức không có chọn lựa nào khác hơn là phải bắt giữ bốn kẻ tình nghi và xử bắn một viên chức địa phương. Tờ Quảng Đông Nhật báo tường thuật vụ một vị quan tòa bị đình chỉ công việc sau khi những hình ảnh được đưa lên mạng cho thấy ông ta đang tán gẫu bằng điện thoại di động trong lúc vẫn nghe nội dung phiên tòa. Các giới chức lâm nghiệp ở Shaanxi phải đối mặt với một phản ứng giận dữ sau khi xác thực những hình ảnh về những đe doạ cho bầy hổ ở Nam Trung Quốc là giả mạo.

Sự gia tăng nhanh chóng số lượng điện thoại di động, các dịch vụ nhắn tin và thông báo trên internet đã được ngợi ca như là một nhân tố chính cho các cuộc biểu tình trên đường phố gần đây của tầng lớp trung lưu. Vụ việc lớn nhất được thấy năm ngoái là một cuộc biểu tình của hàng nghìn người ở Xiamen, tỉnh Fujian chống lại những kế hoạch xây dựng một nhà máy hóa chất. Công luận quan tâm, nhà cầm quyền đã phải chùn bước.

Ở cấp nhà nước, Cơ quan Thông tin Hội đồng Nhà nước – ở hải ngoại là internet – có thể vẫn áp dụng việc quản lý chặt chẽ. Việc giam giữ gần đây đối với nhà hoạt động nhân quyền Hu Jia và cầm giữ vợ và con gái hai tháng tuổi của ông tại nhà đã làm nên tiêu đề tin tức hàng đầu trên khắp thế giới. Tại Trung Quốc, nó lại như là chuyện chưa bao giờ xảy ra. Hai cổng tin tức chính, Sina và Sohu, không đề cập chút nào về vụ này. Tìm kiếm trên công cụ Baidu và Google với một danh mục các trang web, nhiều trong số đó đã bị chặn. Một số trang khác bị kiểm duyệt bởi chính các công cụ tìm kiếm đó, song chỉ có Google thú nhận điều này ngay trên các kết quả tìm được. Các giới chức duy trì việc ngăn chặn thường trực trên các trang web, ví như BBC news, Ân xá [Quốc tế] hay những nguồn tin phi chính phủ về Tây Tạng, Đài Loan, cuộc thảm sát trên Quảng trường Thiên An Môn và Falun Gong. Các giới chức cơ quan tuyên truyền hàng tuần gửi một danh sách các đề tài cần hạn chế đề cập tới cho các nhà quản trị trang web, những người từ đấy được đòi hỏi phải tự kiểm duyệt nội dung của mình.

Nhưng với tình hình internet phát triển quá nhanh, có một sự giới hạn số lượng những yêu cầu ngăn chặn mà chính phủ có thể đưa ra hoặc mức độ rộng lớn nó có thể áp đặt quyền lực của mình trên các trang web nhỏ, ví như blog và những bản thông báo. Với thực trạng đó, nó buộc phải nhờ cậy vào lối tự kiểm duyệt, là thứ chẳng có gì đảm bảo.

Hong Bo, người có blog mang tên Keso, nói rằng cơ hội để nói thẳng ra ý kiến của mình trên mạng trực tuyến được yêu thích bởi một số lượng ngày càng lớn blogger và những người sử dụng hệ thống BBS.

“Internet của Trung Quốc có một đặc tính riêng biệt. Nó là một hệ thống được kiểm soát chặt chẽ nhất trên thế giới, song cách đối xử của các cư dân mạng vẫn gây lúng túng và ngạc nhiên cho những mong muốn của chính quyền. Họ có thể cấm các trang web và xóa những nội dung được đưa lên, nhưng họ chẳng có được cái gì dưới sự kiểm soát.”

Isaac Mao, một nhà tiên phong về blog và tìm kiếm trên mạng, đã nói rằng số lượng người dùng không quan trọng bằng chất lượng từ những kinh nghiệm trực tuyến của họ, lĩnh vực mà theo anh không có một khoảng cách lớn với Hoa Kỳ.

Tổ chức của anh cổ vũ các cư dân mạng nối kết với nhau trong cả cuộc sống thực và ảo thông qua blog và những cuộc thảo luận các vấn đề xã hội, gồm có vấn đề kiểm duyệt.

“Những kẻ cai trị tin là họ có thể xây dựng một hệ thống tốt hơn và bắt những người khác phải theo. Nhưng mặc dù họ muốn thay đổi internet, nó là một phần của một thế giới toàn cầu hóa và không ai có thể có đủ khả năng xây dựng một hệ thống riêng biệt.

“Tôi tin là internet sẽ biến đổi Trung Quốc hơn là Trung Quốc làm thay đổi internet.”


Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008


Ba Sàm chú thích:

[1] “Tường lửa” của Trung Quốc được gọi là Great FireWall (Tường lửa Vạn Lý Trường Thành), ghép theo kiểu chơi chữ từ Great Wall là Vạn Lý Trường Thành.
[2] Hộp hỗ trợ trao đổi, chuyển đổi, chia sẻ thông tin giữa các máy tính trong mạng cục bộ hoặc toàn cầu, tựa như nhà ga xe lửa.

Đăng trong Blog/Báo, Trung Quốc | Tagged: , | 2 phản hồi »

365. Người dùng Internet VN lo ngại Facebook bị chặn

Đăng bởi anhbasam on 18/11/2009

The New York Times

Người dùng Internet Việt Nam

lo ngại tình trạng mạng xã hội

Facebook bị ngăn chặn

Hãng Thông tấn Mỹ Associated Press [AP]

Ngày 17-11-2009


HÀ NỘI, Việt Nam (AP) – Rất nhiều người dùng Facebook với số lượng đang gia tăng ở Việt Nam tỏ ra lo ngại về việc chính quyền cộng sản ở nước này đang hạn chế việc sử dụng trang Web của mạng xã hội được nhiều người hâm mộ này, khi nó trở nên khó truy cập trong mấy tuần qua.

Facebook có hơn 1 triệu người dùng ở Việt Nam, và số lượng đã và đang tăng lên rất nhanh kể từ khi công ty vừa mới cho thêm phiên bản tiếng Việt vào trang web của mình.

Suốt tuần qua, việc truy cập vào Facebook đã bị gián đoạn trên cả nước, nơi mà chính quyền kiểm soát chặt chẽ luồng thông tin. Tính nghiêm trọng của vấn đề thể hiện ở chỗ tuỳ thuộc vào nhà cung cấp dịch vụ Internet nào mà khách hàng sử dụng.

Việc truy cập vào các trang Web phổ biến khác thì không bị gián đoạn tại Việt Nam, một quốc gia 86 triệu dân với 22 triệu người dùng Internet.

Các viên chức chính phủ và các nhà quản lý dịch vụ Internet do nhà nước kiểm soát ở Việt Nam đã không trả lời câu hỏi cho vấn đề này.

Thế nhưng các kỹ thuật viên thuộc hai hãng cung cấp dịch vụ Internet lớn nhất Việt Nam cho biết là có quá nhiều các cuộc điện thoại từ khách hàng gọi tới than phiền rằng họ không thể truy tập vào Facebook trong suốt tuần qua.

Một kỹ thuật viên thuộc Vietnam Data Corp. [VDC] cho biết các viên chức nhà nước đã ra lệnh cho công ty của anh chặn đường truy cập tới Faceboook và VDC đã cho chặn đường tới trang này vào hôm 11 tháng Mười một. Anh này đã từ chối cho biết tên do không được phép trao đổi với báo chí.

Tuy nhiên, ông Vũ Hoàng Liên, người đứng đầu của công ty này đã nói rằng ông hề biết bất cứ mệnh lệnh nào như vậy.

“Tôi chẳng biết gì về chuyện đó,” ông nói.

Tin tức về những trở ngại trong vấn đề truy cập này cũng đã không được lọt về đại bản doanh của Facebook ở Palo Alto, California, theo người phát ngôn của công ty, bà Debbie Frost cho biết.

“Chúng tôi sẽ rất thất vọng nếu như những người dùng tại bất cứ quốc gia nào đang phải gặp những khó khăn khi truy cập vào Facebook,” bà nói.

Hầu hết người dùng Facebook ở Việt Nam tận dụng trang web này để liên lạc với bạn bè và gia đình, và mở rộng quan hệ xã hội của họ, bằng việc chia sẻ hình ảnh, các kết nối Internet và blog.

Đầu năm nay, chình quyền Việt Nam đã siết chặt, hạn chế hoạt động blog, ngăn cấm trao đổi những vấn đề chính trị và giới hạn việc đưa lên mạng các vấn đề mang tính cá nhân. Công an đã bắt giữ vài blogger từng viết về các chủ đề chính trị nhạy cảm.

Điều này cho thấy rằng Việt Nam có lẽ đã theo bước chân của Trung Quốc, anh hàng xóm khổng lồ phương bắc mà nước này có hệ thống kinh tế và chính trị tương tự. Trung Quốc đã chặn Facebook kể từ tháng Bảy và cũng đã chấm dứt việc truy cập Twitter và YouTube.

Một nhà ngoại giao phương Tây nói rằng ông đã biết việc truy cập Facebook có vấn đề, thế nhưng không biết điều gì đã xảy ra.

Nhà ngoại giao này đã từ chối không cho biết danh tính vì lý do ngoại giao, ông cho rằng có lẽ Chính phủ Việt Nam quan ngại các blog trên Facebook tạo điều kiện thuận lợi cho các công dân Việt Nam liên lạc với người Việt hải ngoại, những người đã rời khỏi đất nước sau cuộc chiến tranh và thường bị chính phủ nhìn với con mắt ngờ vực.

Một tài liệu không rõ tác giả đang lưu hành trên internet – được cho rằng do Bộ Công an Việt Nam ban hành – đã làm tăng thêm những mối lo ngại về một hành động ngăn chặn. Tài liệu ghi ngày 27-08, hướng dẫn những nhà cung cấp dịch vụ internet ngăn chặn Facebook và một số website khác không được nhiều người biết đến.

Tuy nhiên, các tài liệu cho thấy không có con dấu chính thức của Bộ Công an và được ban hành mấy tuần trước khi những người sử dụng Facebook bắt đầu loan báo về các sự cố.

Những người sử dụng Facebook Việt Nam đã có những cuộc trò chuyện trực tuyến về những vấn đề họ gặp phải khi truy cập và một số người đã tìm được cách để vào trang web này để nói lên tâm trạng thất vọng của mình.

Một người sử dụng Facebook Việt Nam sau khi tìm cách vào được trang web, đã chán nản viết: ”Tại sao quý vị chặn Facebook ở Việt Nam? Tại sao? Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo đây?”

Những người sử dụng cũng trút cơn tức giận vào một trang giành cho chuyện tán gẫu [chat room] trên Yahoo.

“Tôi đã bỏ thời gian suốt cả buổi chiều để đăng nhập vào Facebook nhưng không thể được”. Một người sử dụng đã viết. “Điều gì đang xảy ra đây”?

Một số người hâm mộ Facebook có chút hiểu biết về công nghệ đã tìm ra được những cách đi vòng tránh những sự cố truy cập này bằng cách chỉnh sửa các trình duyệt web của mình sang một cấu hình khác. Họ đã hướng dẫn cho nhau để làm như thế trên mạng.

Vấn đề Facebook cũng làm cho du khách và những người ngoại quốc sống tại Việt Nam bực tức.

Một người nước ngoài sống tại thủ đô Hà Nội không thể truy cập vào trang web này đã nói rằng thật là bất tiện vô cùng khi ông không thể sử dụng Facebook để liên lạc với họ hàng của mình ở quê nhà.

Ông từ chối cho biết tên vì sợ bị chính quyền trả thù.


(Bản dịch do một độc giả thân thiết của BS gửi tới)


Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2009

Đăng trong Blog/Báo | Tagged: | 3 phản hồi »

318. THÀNH NGỮ “CÕNG RẮN CẮN GÀ NHÀ”

Đăng bởi anhbasam on 05/10/2009


THÀNH NGỮ “CÕNG RẮN CẮN GÀ NHÀ”


ĐINH KIM PHÚC


Ý nghĩa thành ngữ cõng rắn cắn gà nhà được hình thành nhờ tính biểu trưng của các từ ngữ tạo nên nó. Trong thành ngữ này, rắn biểu trưng cho kẻ xấu, độc ác hại người, và hiểu rộng ra là kẻ thù, là bọn giặc. Điều đó cũng dễ hiểu, bởi trong ý thức của nhân dân ta, rắn bao giờ cũng được liên hệ với cái độc ác, nham hiểm.

Còn, gà là vật nuôi quen thuộc, là đối tượng cần được chăm sóc, bảo vệ chu đáo. Trong nhận thức dân gian, gà hay được biểu trưng cho tình anh em ruột thịt: “khôn ngoan đối đáp người ngoài, gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” . Khi từ gà kết hợp với từ nhà , tạo thành tổ hợp gà nhà, thì ý nghĩa đó càng thể hiện rõ. Một khi những người anh em thân thiết mà lại làm hại lẫn nhau, thì người đời sẽ chê trách là ”gà nhà bới bếp nhà”. Cho nên khi nói, rắn cắn gà nhà, thì ý nghĩa nổi bật lên đầu tiên là kẻ ác làm hại những người thân thích của mình. Cái lí thú của thành ngữ này còn ở từ cõng với nghĩa khom lưng đưa rước kẻ khác. Và, trớ trêu thay, hành động cõng ở đây lại là cõng rắn, đưa rước kẻ độc ác, kẻ nguy hiểm về làm hại những đối tượng đáng lẽ mình phải có bổn phận chăm sóc, bảo vệ! Sự kết hợp ý nghĩa biểu trưng của các từ, các thành tố riêng lẻ đã đem lại cho thành ngữ cõng rắn cắn gà nhà ý nghĩa chung hàm chỉ hành động đem kẻ ác, kẻ nham hiểm đến làm hại người thân của mình, và hiểu rộng ra, đó là hành động phản bội đồng bào, đưa giặc vào giày xéo Tổ quốc thân yêu của mình. Đó là hành động tội lỗi đáng muôn đời nguyền rủa.

Cùng nghĩa với thành ngữ cõng rắn cắn gà nhà, trong tiếng Việt còn có thành ngữ rước voi về giày mả tổ. Về cơ bản, ý nghĩa hai thành ngữ này tương tự nhau. Tuy nhiên, thành ngữ rước voi về giày mả tổ có sắc thái biểu cảm mạnh mẽ hơn.

Trong tâm thức của người Việt Nam, mồ mả tổ tiên là một chứng tích thiêng liêng mà con cháu có  nghĩa vụ phải giữ gìn bảo vệ. Vì thế, kẻ nào động chạm đến mồ mả tổ  tiên thì là kẻ đã gây ra một sự xúc phạm không thể tha thứ. Nếu kẻ xúc phạm ấy lại chính là con cháu thì đó là kẻ bất nghĩa là kẻ phản bội tổ tiên, nòi giống. Cho nên “rước voi giày mả tổ” là hành vi biểu trưng cho sự phản bội Tổ quốc, phản bội đồng bào ruột thịt của mình.

Trong lịch sử Việt Nam từ xưa đến nay có 3 nhân vật điển hình cho hành động này:

1. Trần Ích Tắc (1254-1329) là con của vua Trần Thái Tông, em vua Thánh Tông, chú của vua Nhân Tông nhà Trần nước Đại Việt, tước hiệu là Chiêu Quốc Vương, phong tháng 5 năm 1267.

Đại Việt Sử ký Toàn thư có viết Ích Tắc là con thứ của Thượng hoàng [Trần Thái Tông], thông minh hiếu học, thông hiểu lịch sử, lục nghệ, văn chương nhất đời. Dù nghề vặt như đá cầu, đánh cờ, không nghề gì không thông thạo; từng mở học đường ở bên hữu phủ đệ, tập hợp văn sĩ bốn phương cho học tập, cấp cho ăn mặc, đào tạo thành tài như bọn Mạc Đĩnh Chi ở Bàng Hà, Bùi Phóng ở Hồng Châu…gồm 20 người, đều được dùng cho đời… Đến 15 tuổi, thông minh hơn người, làu thông kinh sử và các thuật, vẫn còn có ý tranh đoạt ngôi trưởng đích. Ích Tắc đã từng gửi thư riêng cho khách buôn ở Vân Đồn xin quân Nguyên xuống Nam. Đến nay [1285], người Nguyên vào cướp, Ích Tắc xin hàng để mong được làm vua.

Khi quân Nguyên Mông sang xâm lược Việt Nam lần thứ hai (1285), ngày 15 tháng 3, Ích Tắc đem cả gia đình đi hàng giặc, được đưa về Trung Quốc và được Hốt Tất Liệt, vua nhà Nguyên, phong làm An Nam Quốc vương và chờ ngày đưa trở về nước. Sau khi quân Nguyên Mông đại bại, Trần Ích Tắc ở lại và chết ở Trung Quốc năm Thiên Lịch thứ 2 (1329) đời Nguyên Văn Tông, thọ 76 tuổi.

Vì sự  phản bội này mà sau này nhà Trần đã loại  Ích Tắc ra khỏi tông thất, cho đổi tên thành Ả Trần. Việc này cũng được ghi lại trong ĐVSKTT: [1289], tháng 5, sau khi đánh thắng quân Nguyên lần thứ ba, bắt được cả một hòm biểu xin hàng. Thượng hoàng [Trần Thánh Tông] sai đốt hết đi để yên lòng những kẻ phản trắc. Chỉ có kẻ nào đầu hàng trước đây, thì dẫu bản thân ở triều đình giặc, cũng kết án vắng mặt, xử tội đi đày hoặc tử hình, tịch thu điền sản, sung công, tước bỏ quốc tính. Ích Tắc là chỗ tình thân cốt nhục, tuy trị tội cũng thế, nhưng không nỡ đổi họ xóa tên, chỉ gọi là Ả Trần, có ý chê hắn hèn nhát như đàn bà vậy. Vì thế, những ghi chép đương thời đều gọi là Ả Trần….

2. Lê Chiêu Thống (1765 – 1793) tên húy là Duy Kỳ còn tên khác là Lê Duy Khiêm, cháu đích tôn của Lê Hiển Tông. Vào năm 1771 cha ông là Thái tử Lê Duy Vĩ do có hiềm khích với chúa Trịnh Sâm nên cả bốn cha con là Duy Vĩ, Duy Kỳ, Duy Trù và Duy Chi đều bị nhốt vào ngục Đề Lãnh.

Đến năm 1782, sau khi Trịnh Sâm mất, quân lính ở phủ Trịnh làm loạn đã mở cửa ngục đưa Duy Kỳ về, ép vua Lê Hiển Tông và chúa Trịnh Khải lập làm Hoàng Thái tôn.

Vào tháng 7 năm 1786, vua Lê Hiển Tông trước khi qua đời đã trăng trối truyền ngôi lại cho người cháu trưởng là  Duy Kỳ. Lúc này nhà Trịnh đã bị Tây Sơn  đánh đổ, Duy Kỳ được Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ  đưa lên ngôi với niên hiệu là Chiêu Thống. Nhưng sau khi Nguyễn Huệ cùng Nguyễn Nhạc kéo quân về lại Phú Xuân thì nạn cát cứ ở Bắc Hà lại diễn ra, nạn đói hoành hành, nhân dân cực khổ. Trịnh Bồng là con cháu chúa Trịnh lại nổi lên, trở lại Thăng Long và tự lập mình thành Nguyên soái Án Đô Vương lấn át nhà vua như trước khiến triều đình rối ren. Lê Chiêu Thống kế vị Hiển Tông nhưng lại bất lực trong việc chống chọi với thế lực họ Trịnh. Dựa vào thế lực của Nguyễn Hữu Chỉnh, Chiêu Thống đánh bại quân Trịnh, đốt phá phủ chúa. Nguyễn Hữu Chỉnh nhân đó lộng quyền, chống lại Tây Sơn.

Cuối 1787, Nguyễn Huệ lại kéo quân ra Bắc dẹp loạn, chiêu tập các cựu thần văn võ nhà Lê, lấy Sùng Nhượng Công Lê Duy Cận làm giám quốc. Trước sự tấn công dữ dội của quân Tây Sơn, Nguyễn Hữu Chỉnh và Lê Chiêu Thống chạy sang Quảng Tây cầu  viện Mãn Thanh.

Tướng Mãn Thanh là Tôn Sĩ Nghị vào tháng 11 năm 1788 đã dẫn 29 vạn quân ồ ạt tiến vào Thăng Long trước sự dẫn đường và nội ứng của tàn quân Lê Chiêu Thống. Nhà Thanh phong cho Chiêu Thống làm An Nam quốc vương. Kể từ đây, Chiêu Thống tin tưởng hoàn toàn vào nhà Thanh. Dù trở lại ngôi vua, Chiêu Thống thực sự chỉ là bù nhìn của quân Thanh. Việc chủ yếu của vua lúc đó là luận công những người hộ giá và trị tội những người theo Tây Sơn. Ngoài ra, việc trong ngoài đều trong tay Tôn Sĩ Nghị. Vì thoả lòng được trả thù, báo oán một cách ti tiện của mình mà Lê Chiêu Thống đã dẫn giặc về nhà, trở thành một ông vua bán nước chưa từng có trong lịch sử Việt Nam.

Mồng 5 Tết năm Kỷ Dậu (1789), quân đội Tây Sơn do hoàng đế Quang Trung trực tiếp chỉ huy đã đánh tan 29 vạn quân Thanh, giành lại độc lập cho Việt Nam. Lê Chiêu Thống đã cùng bộ hạ chạy theo tàn quân Thanh sang Trung Quốc. Sau 5 năm sống lưu vong trên đất khách quê người, tháng 10 năm 1793, Lê Chiêu Thống chết ở Yên Kinh, thọ 28 tuổi, ở ngôi vua chưa được ba năm, kết thúc 354 năm trị vì của triều đại nhà Lê.

3. [... ] (tác giả tự ý đục bỏ)

Đây là một hành động cõng rắn cắn gà nhà vì bài báo trực tiếp khẳng định hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam thuộc về Trung Quốc.

TOÁT YẾU

Lịch sử  từ ngàn xưa đến nay bao giờ cũng công bằng. Cho dù năm tháng có qua đi, là người dân Việt yêu nước không ai không biết đến những nhân vật này: Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống, […], và tên của họ mãi mãi trở thành biểu tượng cho hành động “cõng rắn cắn gà nhà”.

Là người dân nước Việt, chúng ta phải nhớ lấy lời Trần Bình Trọng: “Thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc”.


Đăng trong Biển Đông/TS-HS, Blog/Báo, Trung Quốc | Tagged: , | 13 phản hồi »

306. Trang web của đảng ở Việt Nam bị phạt

Đăng bởi hoangtran204 on 23/09/2009

The Straits Times

Trang web của đảng ở Việt Nam bị phạt

Hãng thông tin Mỹ Associated Press [AP]

Ngày 23-9-2009


HÀ NỘI – Các giới chức đã phạt tổng biên tập trang Web chính thức của Đảng Cộng sản do đã cho đăng một bài báo có vẻ như xác nhận lập trường của Trung Quốc tại một vùng lãnh thổ nhạy cảm đang gây tranh cãi, khuấy động nên những cảm xúc dân tộc chủ nghĩa tại Việt Nam.

Mẩu tin này, xuất hiện trên trang Web vào ngày 4 tháng Chín, đã mô tả một cuộc thao diễn quân sự của Trung Quốc trên vùng Quần đảo Hoàng Sa ở Biển Nam Trung Hoa [Biển Đông]. Bản tin đã trích dẫn lời một sĩ quan Trung Quốc nói rằng mục đích của nhiệm vụ là nhằm “bảo vệ vùng biên giới biển phía nam của tổ quốc.”

Tổng biên tập Đào Duy Quát đã bị phạt 30 triệu đồng do đã cho đăng lại bài báo vốn xuất hiện ban đầu trên một nhật báo Trung Quốc, ông Nguyễn Văn Hùng, chánh thanh tra của Bộ Thông tin và Truyền thông cho hay.

Ông Hùng nói là ông Quát đã vi phạm một nghị định của chính phủ cấm cho đăng tải những thông tin không có căn cứ.

Vị tổng biên tập này đã không sẵn lòng bình luận vào ngày hôm nay thứ Tư.

Câu chuyện này đã mở bung ra một làn sóng phản đối trong cộng đồng blogger đang sinh sôi nảy nở mạnh mẽ ở Việt Nam. “Chỉ có những người mù không nhìn thấy mối nguy hiểm đến thế nào khi bài báo như vậy được đăng lên trên trang báo điện tử của Đảng,” blogger và là nhà văn Nguyễn Quang Lập đã viết như vậy.

Trang Web của đảng đã cho đăng một lời xin lỗi, nói rằng bài báo là một “sai lầm, đã gây nên những hậu quả đáng tiếc và tạo ra bức xúc trong các bạn đọc.”

Những hòn đảo hầu như không có người ở trên vùng Biển Đông, được yêu sách chủ quyền bởi cả Việt Nam và Trung Quốc, nằm án ngữ ngay tại các tuyến đường vận tải biển đông đúc và được cho là có trữ lượng dầu và khí gas lớn.

Nhiều người Việt Nam có mối nghi ngại sâu sắc đối với những tham vọng về lãnh thổ và nguồn tài nguyên thiên nhiên của gã hàng xóm khổng lồ phương bắc của mình.

Việc dính líu của Trung Quốc vào một khu mỏ bauxite tại vùng Tây Nguyên của Việt Nam cũng đã thúc đẩy mối quan ngại lan rộng trong giới blogger Việt Nam, do nước này cũng có mối tranh chấp lãnh thổ khác với Trung Quốc trên Quần đảo Trường Sa.

Mới đây, hai blogger Việt Nam và một nhà báo thuộc báo mạng đã bị cầm giữ do đã cho đăng tải các bài viết trên blog phê phán việc xử lý các mối quan hệ với Trung Quốc của chính phủ.


Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2009


Ghi chú: để giảm bớt độ dài và lưu lượng bài dịch, phần tiếng Anh gốc không được đưa lên. Bà con nào cần tham khảo xin bấm vô dòng ngày tháng năm ở đầu bài.

Đăng trong Biển Đông/TS-HS, Blog/Báo, Bô-xít Tây Nguyên, Trung Quốc, Đảng/Nhà nước | 6 phản hồi »

298. Chủ nghĩa dân tộc “online” khuấy đảo Đông Nam Á

Đăng bởi anhbahoa on 15/09/2009

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

Chủ nghĩa dân tộc “online”

khuấy đảo Đông Nam Á

Ngày 11-9-2009


Ngày càng nhiều người Đông Nam Á sử dụng Internet làm phương tiện cổ súy cho các chiến dịch chủ nghĩa dân tộc. Thậm chí cả các nhà lãnh đạo chính phủ cũng tận dụng tối đa không gian mạng để khích lệ tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước ở những quốc gia này.

Bài viết đăng tải trên trang UPI Asian.com * cho rằng xu thế này đang được khuyến khích bởi nó tạo cơ hội cho những công dân bình thường nhất cũng có thể bày tỏ tình cảm về những vấn đề của các cộng đồng. Tuy nhiên, bài báo cũng cảnh tỉnh về những sáng kiến “online” theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan đang cản trở việc hình thành khối đoàn kết khu vực Đông Nam Á.

Trang web gây tranh cãi nhất trên bán đảo Đông Dương lúc này là ilovethailand.org. Đây là trang web do Thủ tướng Thái Lan lập ra nhằm đề cao tên tuổi đất nước trên trường quốc tế. Trang ilovethailand.org cũng có mục đích đoàn kết và truyền cảm hứng cho nhiều người Thái vốn đang khá bất bình về các cuộc đấu đá giữa những thế lực chính trị trong nước. Tuy nhiên, trang web này lại thổi bùng cuộc tranh cãi khác vì đăng tải nội dung khẳng định nhiều khu vực của Campuchia hiện nay là phần “lãnh thổ đã mất” của Thái Lan.

Campuchia và Thái Lan từng tranh cãi quyết liệt về chủ quyền ngôi đền cổ Preah Vihear từ nhiều thập kỷ qua. Cuộc tranh chấp lãnh thổ này đã dẫn tới một vài vụ đụng độ vũ trang giữa quân đội hai nước láng giềng. Nhiều cư dân mạng đã tỏ ra bất bình khi Chính phủ Thái Lan chọn cách khơi dậy tinh thần đoàn kết bằng việc khuyấy động tranh cãi với các nước trong khu vực. Họ cho rằng các công dân mạng không nên “hùa theo”thứ phiên bản chủ nghĩa dân tộc sai trái này.

Kết cục thấy rõ là Chính phủ Campuchia đã tung ra chiến dịch phản ứng ngoại giao mạnh mẽ đối với trang web này. Điều đó dẫn tới việc ra đời website ủng hộ Campuchia: ilovekhmer.org. Trang web của Campuchia được mở ra nhằm công bố các tài liệu sai trái đã xuất hiện trên trang ilovethailand.org.

Cả hai trang web này (ilovethailand.org và ilovekhmer.org) đều trở thành những địa chỉ quen thuộc ở Thái Lan và Campuchia. Việc hai nước chuyển cuộc tranh chấp biên giới của họ lên vũ đài không gian mạng có vẻ là dấu hiệu tích cực, nhưng thật trớ trêu khi cuộc chiến ảo này đồng thời đã khích động những quan điểm phân biệt chủng tộc ở hai nước.

Thủ tướng Malaysia Najib Abbdul Razak là nhà lãnh đạo tiếp theo nhận ra tiềm năng của việc sử dụng Internet nhằm khích lệ tinh thần đoàn kết trong xã hội. Ngoài việc viết blog và thông báo các hoạt động của mình trên mạng Twitter, ông đã lập ra “1Malaysia.cim.my” như một dạng “giao diện tương tác” giữa nhà lãnh đạo và các cử tri của mình. Chủ đề “1Malaysia: People first, performance now” (Nhân dân trên hết, hành động ngay lúc này) chính là khẩu hiệu cho chiến dịch tuyên truyền của Thủ tướng Malaysia.

Trong khi đó, những nhà hoạt động dân chủ tại Malaysia lại phát động chiến dịch tuyên truyền trên mạng với chủ đề “1BalckMalaysia: Democracy first, election now.” (Dân chủ trên hết, bầu cử ngay lúc này). Họ tin rằng nhà lãnh đạo mới của nước này đã làm xói mòn các thể chế dân chủ tại Malaysia. Hồi đầu tháng 8, nhóm này tham gia mạng Facebook và các trang blog nhằm khuyến khích người Malaysia thiết kế và tải lên mạng các áp phích “Where is democracy?” (Nền dân chủ ở đâu?) trên trang web.

Indonesia cũng chứng tỏ rằng ngay cả một thảm họa quốc gia cũng có thể đoàn kết các công dân mạng. Chỉ vài giờ sau vụ đánh bom đẫm máu tại Jakarta hồi tháng 7/2009, những người Indonesia tham gia mạng Twitter đã bắt đầu phát đi chủ đề “We’re not afraid” (Chúng ta không sợ hãi). Chỉ vài ngày sau, chủ đề indonesiaunite (Indonesia đoàn kết) đã trở thành chủ đề được nhiều người tham gia nhất trên mạng Twitter. Những người sử dụng mạng Plurk và Facebook đồng loạt thay đổi avatar (ảnh hiện thân trên mạng) của mình bằng cách đưa vào hai màu đỏ và trắng trên quốc kỳ Indonesia. Các cư dân mạng đã phát hiện ra tính tiện ích của việc sử dụng các địa chỉ nhật ký mạng đa truyền thông (microblogging) để khơi nguồn cảm hứng cho mọi người tham gia. Các nhà phân tích đã bị gây ấn tượng mạnh khi những thanh niên Indonesia phi chính trị đã hòa mình cùng cộng đồng trong việc lên án các vụ tấn công khủng bố ở Jakarta.

Hồi đầu năm nay, những người Philippines tham gia mạng Plurk đã cùng quyên góp để cứu trợ các nạn nhân của vụ lũ lụt tại Mindanao thông qua tài khoản thương mại điện tử PayPal trên mạng. Những lá đơn kiến nghị trên mạng nhằm phản đối đề xuất sửa đổi Hiến pháp Philippines năm 1987 đã thu thập được hàng trăm nghìn chữ ký và những người ủng hộ, đặc biệt là tên mạng Facebook. Những nhà hoạt động Philippines đã khá thành công khi mở các chiến dịch công kích trên mạng nhằm hạ uy tín đương kim Tổng thống Gloria Macapagal-Arroyo. Một quan chức cấp cao chính phủ Philippines từng có lần lưu ý rằng Tổng thống nước này đã thất bại trong cuộc chiến truyền thông trên mạng.

(There is a vigorous campaign and lobby effort to push for more Internet freedom in Vietnam) Ở các nước khác, những chiến dịch trên mạng diễn ra khá sôi nổi, điển hình như ** hàng loạt phong trào bày tỏ ủng hộ nhân vật đối lập Mianma – bà Aung San Suu Kyi. Những người viết blog ở Brunei đã tổ chức nhiều hoạt động quyên góp quỹ ủng hộ các đội tuyển thể thao, các nhóm sinh viên và môi trường.

Động cơ của chủ nghĩa dân tộc xuất phát từ công chúng, nhưng luôn trở thành các chủ đề gây tranh cãi trên mạng Internet. Các chính trị gia và các nhóm chống chính phủ ở Đông Nam Á luôn kiên nhẫn và bền bỉ trong việc tận dụng tối đa mạng Internet nhằm cổ súy cho các hoạt động dân túy. Cho tới nay, hiện tượng này dường như đã phát huy tính tích cực khi nó mở rộng và tăng cường cơ hội tham gia chính trị của những công dân bình thường nhất. Nhưng nó sẽ trở nên phản tác dụng khi sản sinh ra chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và tinh thần bài ngoại.

Bài báo trên trang UPI Asian.com kết luận rằng người ta cũng rất bất bình trước việc nhiều chính trị gia mở các chiến dịch giả mạo cổ vũ tinh thần dân tộc nhằm tạo bình phong che giấu các hành vi sai trái. Internet vẫn là thứ công cụ mạnh mẽ để nhiều cá nhân và nhóm xã hội chân thành thúc đẩy những chủ đề nghiêm túc như chủ nghĩa dân tộc. Nhưng các cư dân mạng trong khu vực Đông Nam Á không được phép để những kẻ mù quáng và bạo ngược làm “vẩn đục” và hủy hoại tiềm năng cơ bản của mạng Internet.***

—

* Bài gốc: Online nationalism stirs Southeast Asia.

** Đoạn nhắc tới Việt Nam không được dịch và được thay bằng đoạn “in nghiêng”.

*** Tác giả: Mong Palatino là một chính trị gia và là nhà hoạt động ở Philippines. Ông là một Nghị sĩ Quốc hội nước này, đại diện cho khu vực thanh niên. Ông là giám đốc Đông Nam Á của tổ chức Global Voices Online.

Đăng trong Blog/Báo, Quan hệ Quốc tế | Tagged: , , , , | 5 phản hồi »

« Những bài viết trước